Nieuws

Modernisering burgerlijke stand: migratienota en bestelbon gratis extracten Rijksregister beschikbaar

Alle informatie ter beschikking in het dossier modernisering burgerlijke stand op deze website.

Vacature

De gemeente Oostkamp zoekt een verantwoordelijke voor de cluster “Leven en Sociaal”, welke de diensten burgerzaken en de sociale dienst omvat. Je staat onder meer in voor dienstverlening en leiding geven. Meer info via deze webpagina.

De gemeente Sint-Katelijne-Waver legt een werfreserve aan voor een deskundige burgerzaken. Solliciteren kan tot 1 november. Meer info via deze webpagina.

Strijd tegen frauduleuze erkenningen

Op 4 oktober 2017 verscheen in het Staatsblad de Wet van 19 september 2017 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Gerechtelijk Wetboek, de Wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen en het Consulair Wetboek met het oog op de strijd tegen de frauduleuze erkenning en houdende diverse bepalingen inzake het onderzoek naar het vaderschap, moederschap en meemoederschap, alsook inzake het schijnhuwelijk en de schijnwettelijke samenwoning. De inwerkingtreding van deze wet is voorzien op 1 april 2018.
De ambtenaren van de burgerlijke stand zullen op dezelfde manier als de strijd tegen de schijnhuwelijken en schijn-wettelijke samenwoningen preventief dienen op te treden tegen frauduleuze erkenningen.
Grosso modo worden de procedure die we kennen van de schijnhuwelijken en schijn-wettelijke samenwoningen gekopieerd. Geviseerd worden erkenningen die louter gebeuren om de erkenner, het kind of de ouder ten aanzien van wie de afstamming reeds vaststaat verblijfsrecht te geven. Verder wordt de bevoegdheid van de ambtenaar van de burgerlijke stand om een erkenning te acteren ingekrompen en zullen notarissen geen erkenningen meer mogen doen.
VLAVABBS vreest dat de gerechtvaardigde strijd tegen de schijnerkenningen tot een werklastvermeerdering bij de diensten burgerlijke stand zal leiden. We denken aan het standaard opmaken van een akte van aangifte van erkenning bij elke erkenning en de samenstelling van een uitgebreid dossier met wettelijk bepaalde documenten. We wachten een omzendbrief af met verdere instructies.

Osiris voor gemeenten Vlaams-Brabant

Vanaf 1 oktober kunnen alle Vlaamse lokale besturen aan de slag met het webplatform Osiris voor de digitale aangifte overlijden. Dit platform stelt gemeenten, uitvaartondernemers en crematoria in staat om gegevens en documenten elektronisch met elkaar uit te wisselen. Tal van besturen tekenden hier al voor in. Aansluiten op het webplatform Osiris heeft vanaf de eerste fase alleen maar voordelen: Terwijl het lokaal bestuur alle informatie digitaal beschikbaar stelt aan de crematoria en de uitvaartondernemers, hoeft deze laatste groep niet meer langs te komen op het gemeentehuis.
In de eerste fase kan men vanuit de besturen de aanvragen van de uitvaartondernemers op een heel eenvoudige manier verwerken. Bovendien kan men de vereiste documenten opladen. Het model IIIc wordt in deze fase nog digitaal opgeladen.
In fase 2 zal het mogelijk zijn om een koppeling te maken met de bestaande software voor burgerzaken, waardoor de digitale verwerking nog wordt versneld en de statistieken aan het Agentschap Zorg automatisch worden aangevuld.
In fase 3 doet de arts aangifte en zal het aangehaalde model IIIc op termijn verdwijnen.
Op dinsdag 31 oktober organiseert V-ICT-OR hierrond een informatiesessie voor lokale besturen in Vlaams Brabant (9u tot 11u in het gemeentehuis van Tervuren, Markt 7/A, 3080 Tervuren). Deelname is gratis, inschrijven is verplicht, via dit formulier. V-ICT-OR rekent erop dat wie inschrijft ook wel degelijk aanwezig is! Dit om organisatorische redenen.

Attesten “Mijn Dossier”

De federale overheid start een informatiecampagne om de toepassingen op “Mijn Dossier” beter bekend te maken bij burgers en instanties. Het gaat dan vooral om de online verkrijgbare digitale attesten en de mogelijkheid voor de burgers om op vrijwillige basis contactgegevens op te nemen in het Rijksregister.
Burgers kunnen 24 op 24 en 7 op 7 terecht in de toepassing “Mijn Dossier” voor 10 attesten op basis van het Rijksregister. De attesten met digitale stempel mogen niet geweigerd worden door de instanties, indien digitaal aangeleverd. De contactgegevens bestaan uit telefoon-, gsm- of faxnummer, alsook emailadres.
Promotiemateriaal voor de gemeenten is te vinden op de speciale webpagina van de FOD Binnenlandse Zaken.

Vervangende geboorteakte ambassade van Afghanistan

De consulaire sectie van de ambassade van Afghanistan in Brussel laat weten dat de vervangende geboorteakten die zij afleveren niet meer uit twee pagina’s (certificaat van geboorte + pagina waarin de onmogelijkheid om de geboorteakte in Afghanistan zelf te bekomen wordt geattesteerd) bestaan, maar uit één enkele pagina (certificaat van geboorte).
Op grond van artikel 5 van het Wetboek van de Belgische nationaliteit kan een dergelijk vervangend document aanvaard worden. Vermits Afghanistan opgenomen is op de lijst van landen waar het verkrijgen van akten van geboorte onmogelijk is of op zware moeilijkheden botst (KB van 17 januari 2013), hoeft de onmogelijkheid niet apart bewezen te worden.

Ophef over “Mariés au premier regard”

In het Zuiden van het land ontstond wat ophef over het tv-programma “Mariés au premier regard”, zeg maar de Franstalige tegenhanger van “Blind getrouwd”. Olivier Maingain, burgemeester van Sint-Lambrechts-Woluwe, bond de kat de bel aan. Het leidde zelfs tot een vraag om advies aan het college van procureurs-generaal dat ook informatie bij VLAVABBS opvroeg.
Onze vereniging benadrukt dat over de (ethische) zin en onzin van een programma als “Blind Getrouwd” en de waarde van het huwelijk in de samenleving veel kan gediscussieerd worden. De ambtenaar van de burgerlijke stand opereert echter binnen een wettelijk kader.
Wanneer de wettelijke voorwaarden vervuld zijn, kan de ambtenaar van de burgerlijke stand zijn ambt niet weigeren. De vrije toestemming is echter wel essentieel voor het huwelijk. Het gaat daarbij om een intentie: willen beide partijen een duurzame levensgemeenschap stichten, willen zij – in mensentaal – bij elkaar blijven. Deelnemen aan een programma als “Blind getrouwd” kan nooit uitsluitend – zonder andere indicaties – gelijkgesteld worden met het niet hebben van deze intentie.
U vindt het volledige advies hier.

Uitreiking voorlopige rijbewijzen

U weet het al : de wetgeving in verband met de uitreiking van de voorlopige rijbewijzen staat ter discussie. In het bijzonder stelt zich de vraag welke regelgeving u dient toe te passen: de nieuwe Vlaamse regelgeving of de bestaande federale regelgeving (rekening houdende met het hangende schorsings-/vernietigingsverzoek voor de Raad van State).

Het Besluit van de Vlaamse regering van 09.06.17 (voorwaarden rijopleiding) enerzijds en de K.B.’s van 11.05.04 (erkenning rijscholen) & van 10.07.06 (hervorming rijopleiding) anderzijds, zijn volstrekt gelijkwaardige rechtsnormen zodat er tussen beide geen enkele hiërarchie bestaat. De ene regel heeft geen voorrang op de andere. Enkel een beslissing ten gronde van de Raad van State zal definitief uitsluitsel kunnen bieden.

Gezien zulke beslissing nog geruime tijd op zich zal laten wachten, zal er nog een hele tijd rechtsonzekerheid blijven bestaan. Beide overheden blijven immers hun standpunt volmondig verdedigen.

De federale overheid heeft inmiddels mondeling gemeld dat zij de gemeenten niet zullen verbieden om de Vlaamse regelgeving te volgen. Ze zal ook geen verdere actie ondernemen, doch zonder afbreuk te doen aan haar standpunt. De gemeenten zouden dus kunnen opteren om de Vlaamse regels toe te passen. Een andere mogelijkheid is om de federale regelgeving toe te passen, onder de overweging dat de rechtsonzekerheid op dit moment dusdanig groot is dat men verkiest het bestaande systeem te blijven hanteren.

Beide pistes houden echter het risico in dat de Raad van State anders beslist. Sowieso zullen zich dan enkele pertinente vragen stellen:
- wat met de rechtsgeldigheid van de (‘verkeerd’) uitgereikte rijbewijzen?
- wat met de kosten die de burger in dat geval heeft gemaakt?
- moeten vanaf heden alle mensen die een voorlopig rijbewijs uitgereikt krijgen, geregistreerd worden zodat zij bij wijziging kunnen teruggeroepen worden?
- ….
Een gefundeerde, duidelijke en overtuigende keuze voor de Vlaamse, dan wel de federale regelgeving is zodoende geen optie.

Desondanks roepen wij iedereen op om de Vlaamse regelgeving toe te passen en dit uit louter pragmatische overwegingen. Een argument dat pleit voor de Vlaamse regelgeving is het feit dat de auditeur van de Raad van State negatief heeft geadviseerd aangaande het schorsingsverzoek, zodat het niet ondenkbeeldig is dat de Raad van State dit zal bevestigen (ook al zegt dat niets over de zaak ten gronde). Een ander element dat in overweging kan genomen worden is dat het risico en de gevolgen bij vernietiging van de Vlaamse regelgeving minder groot zijn, gezien de strikter opgelegde voorwaarden.

De belangrijkste reden voor het naar voor schuiven van één regelgeving (de Vlaamse) bestaat uit het feit dat VLAVABBS en de gemeenten die alle dezelfde regelgeving hebben toegepast, wanneer dit nodig zou blijken, samen kunnen pleiten voor een oplossing voor de burger die het slachtoffer is geweest van deze polemiek.

VLAVABBS betreurt in grote mate dat de discussie tussen overheden gevoerd wordt ten koste van de rechtszekerheid en de dienstverlening. De burgers én de medewerkers burgerzaken verdienen beter!

Wettelijke samenwoning vandaag en morgen

De wettelijke samenwoning kende sinds de introductie ervan heel wat evolutie. Op vlak van erfrecht, fiscale en sociale gevolgen werd de wettelijke samenwoning steeds belangrijker al rijzen er vaak problemen in het bijzonder bij de (zeer eenvoudige) beëindiging ervan. De wettelijke samenwoning is heel populair. Sinds enige jaren worden er in België meer verklaringen van wettelijke samenwoning afgelegd dan er huwelijken worden gesloten. Niet iedereen echter ziet klaar in de rechtsgevolgen en de verschillen tussen wettelijk samenwonen of huwen.
Tijd dus om een en ander op een rijtje te zetten en te reflecteren over heden en toekomst van de wettelijke samenwoning. Op 10 oktober 2017 organiseert het Instituut voor Familierecht van de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Gent een studieavond over de wettelijke samenwoning, de actuele problemen en toekomstige invulling. Inschrijven kan voor 3 oktober 2017.

Geen zgn. gewoonterechtattesten meer voor Nederlandse staatsburgers

De ambassade van Nederland in België vraagt ons volgende informatie mee te verspreiden. Nederlandse staatsburgers worden regelmatig door Belgische instanties - met name op gemeentelijk vlak - gevraagd een zgn. gewoonterechtattest over te leggen die wordt verstrekt door de ambassade te Brussel. Bovendien moeten voor sommige Belgische ambtshandelingen de vereiste gewoonterechtattesten ook inlichtingen omtrent bepaalde Nederlandse familierechtelijke regelingen bevatten. Volgens het Nederlandse recht is de afgifte van een dergelijk attest niet voorzien.
In afwijking van de tot heden gebruikelijke procedure zullen om de deze aangegeven reden per 1 oktober 2017 geen gewoonterechtsattesten meer worden verstrekt. De gevraagde samenvatting van relevante rechtelijke regelingen in een gewoonterechtattest is juridisch bedenkelijk aangezien zij slechts een fragment van potentieel relevante Nederlandse rechtsvoorschriften kan weergeven. Een dergelijke verkorte versie van de belangrijkste regels geeft slechts een eerste algemene indruk van dit rechtsdomein weer en is voor de juridische waardering van specifieke en afzonderlijke gevallen slechts zeer beperkt bruikbaar.

Opleidingen

Uitgeverij Vanden Broele en VLAVABBS organiseren de komende tijd de volgende opleidingen.
Collega Nike Wellens gidst u door de privacywetgeving en de praktijktoepassing ervan op de diensten burgerzaken: Gent op 24 oktober 2017.
Ondervoorzitter Martine Verbeek bespreekt de praktijkcases en problemen op uw begraafplaatsen in de workshops begraafplaatsen die doorgaan in Antwerpen op 23 november 2017 en in Gent op 21 december 2017.
VLAVABBS-leden krijgen 10% korting op deze opleidingen. Het volstaat bij de inschrijving aan te duiden of u VLAVABBS-lid bent. Vraagt u zich af wie in uw gemeente als lid genoteerd staat, wenst u wijzigingen aan te brengen aan het lidmaatschap of wenst u lid te worden: mail dan met onze penningmeester Johan Lapère.

Mailadres en telefoonnummer in het Rijksregister

Het Rijksregister biedt de mogelijkheid om de contactgegevens van de burger of sommige ervan op vrijwillige basis mee te delen. Het gaat om telefoonnummer, GSM-nummer, faxnummer en mailadres. De gemeente kan op zijn beurt de contactgegevens gebruiken om sneller met de burger te communiceren.
De burger kan zowel bij de gemeente als eenvoudig via de toepassing Mijn dossier de contactgegevens doorgeven. Het meedelen van de gegevens, die toegankelijk zijn voor een hele reeks instanties die daarvoor een machtiging kunnen aanvragen, gebeurt op vrijwillige basis. Bovendien kan de burger op elk moment de informatie wijzigen of schrappen.
Wie meer wil weten kan het KB van 22 mei 2017 ter zake, gepubliceerd in het Staatsblad op 1 augustus 2017 raadplegen.

Strafregister

VLAVABBS en VVSG laten het dossier Centraal Strafregister niet los. Ter herinnering: uiterlijk op 1 januari 2018 dienen alle uittreksels uit het strafregister bestemd voor particulieren te worden afgeleverd op basis van de gegevens in het Centraal Strafregister, waardoor de gemeentelijke strafregisters zullen ophouden te bestaan en worden “omgevormd” tot “loketten” van het Centraal Strafregister.
Ter voorbereiding hiervan verscheen in het Staatsblad van 17 augustus 2017 een omzendbrief over de gegevens die de hoven en rechtbanken aan het Centraal Strafregister moeten bezorgen. In de marge worden de hoven en rechtbanken ook herinnerd aan de verplichting om ontzettingen uit het kiesrecht systematisch aan de gemeenten te melden.
Een aantal belangrijke pijnpunten blijven bestaan:
- Er kan nog steeds geen garantie gegeven worden voor het correct afleveren van de “blanco uittreksels” vanuit het centraal strafregister na 1 januari 2018 wanneer het gemeentelijk strafregister niet meer wordt gebruikt voor de onvolledige dossiers
- Het ronduit archaïsche aanvraagformulier voor een uittreksel van het strafregister dat de FOD Justitie publiceerde blijft vragen oproepen. VVSG en VLAVABBS vragen hierover overleg, terwijl de FOD Justitie het formulier in juni verspreidde bij meer dan 800 werkgevers, verenigingen of organisaties (zonder veel gevolg trouwens)
- De gemeenten blijven voorlopig verantwoordelijk voor de minnelijke schikkingen en dienen daarvoor nog inlichtingenbulletins voor politie en parketten op te maken. Hopelijk wordt er snel werk gemaakt van een centraal strafuitvoeringsregister dat de regering aankondigde en dat ook de minnelijke schikkingen bevat.
Meer info vindt u in de presentatie van de FOD Justitie voor de provinciale infosessies over de aansluiting van de gemeenten op het centraal strafregister en op de website van de VVSG.

Nieuwe wetgeving burgerlijke stand

Transgenders
Op 10 juli 2017 verscheen in het Staatsblad de Wet van 25 juni 2017 tot hervorming van regelingen inzake transgenders wat de vermelding van een aanpassing van de registratie van het geslacht in de akten van de burgerlijke stand en de gevolgen hiervan betreft. Transgenders zullen niet langer verplicht zijn om een geslachtsoperatie of sterilisatie te ondergaan.
De aangifte van de geslachtswijziging gebeurt bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, die de betrokkene dient te informeren over de gevolgen, het zwaarwichtig karakter van de geslachtswijziging en het verloop van de procedure. Ook moet een officiële informatiebrochure overhandigd worden. De procureur des Konings, op de hoogte gebracht door de ambtenaar van de burgerlijke stand, krijgt drie maanden om een eventueel negatief advies uit te brengen.
Indien tussen de drie en zes maanden na de eerste aangifte de aanvrager bij de ambtenaar van de burgerlijke stand in een verklaring bevestigt van geslacht te willen veranderen en zich bewust te zijn van de gevolgen en het zwaarwichtige karakter van de geslachtswijziging, wordt een akte van aanpassing van de registratie van het geslacht opgemaakt.
Bijzondere regelingen zijn voorzien voor minderjarigen en voor het opnieuw (een tweede maal) wijzigen van geslacht. De afstamming ten aanzien van reeds geboren kinderen blijft onverlet. Een vrouw die man wordt en bevalt, wordt inzake de afstammingswetgeving als moeder behandeld én in de geboorteakte eveneens als moeder aangeduid. Een man die vrouw wordt en een kind verwekt, wordt inzake de afstammingswet als vader behandeld maar in de geboorteakte als “meemoeder” aangeduid.
Deze wet treedt in werking op 1 januari 2018, tenzij bij KB tot een vroegere inwerkingtreding zou worden beslist. VLAVABBS zorgt nog voor een aanpassing van de documentaire aktemodellen. Er wordt ook nog een omzendbrief voor de ambtenaren van de burgerlijke stand verwacht.

Pot Pourri V
Op 24 juli 2017 verscheen in het Staatsblad de Wet van 6 juli 2017 houdende vereenvoudiging, harmonisering, informatisering en modernisering van bepalingen van burgerlijk recht en van burgerlijk procesrecht alsook van het notariaat, en houdende diverse bepalingen inzake justitie. Het gaat om de vijfde en laatste zogenaamde Pot Pourri-wet.
Voor burgerlijke stand is in bijzonder Titel 4, hoofdstuk 1 van belang, welke een grote wijziging van het Wetboek van Internationaal Privaatrecht (WIPR) inzake de vaststelling van de naam inhoudt. Wanneer bij de geboorte van een kind in België het toepasselijk recht dient bepaald te worden, zullen indien het kind twee of meer nationaliteiten heeft, de ouders kunnen kiezen welk nationaal recht zal toegepast worden voor het bepalen van de naam van het kind – ook als één van de nationaliteiten van het kind de Belgische is.
Dezelfde openheid voor vreemd recht zal gelden wanneer de naam of voornamen worden vastgesteld of veranderd in het buitenland, zolang het toegepaste recht werd gekozen uit de nationaliteiten van de persoon of het recht van de gewone verblijfplaats werd toegepast. Belgen in het buitenland die geen keuzemogelijkheid hadden om Belgisch recht toegepast te zien, krijgen alsnog die mogelijkheid bij inschrijving in het bevolkingsregister of overschrijving van de akte.
Deze wet treedt in werking op 1 januari 2018, tenzij bij KB tot een vroegere inwerkingtreding zou worden beslist. Er wordt ook voor deze wetswijziging nog een omzendbrief voor de ambtenaren van de burgerlijke stand verwacht.

Modernisering burgerlijke stand
Op 20 juli 2017 keurde de ministerraad in eerste lezing het voorontwerp van wet goed aangaande de modernisering en informatisering van de burgerlijke stand. Het is een stap verder richting realisatie van dit grote project. Momenteel wordt het advies gevraagd van de Raad van State, de Privacycommissie en de verenigingen voor steden en gemeenten. Het is de bedoeling dat het nieuwe wettelijk kader nog dit jaar door het parlement zou kunnen goedgekeurd worden.

Rijbewijzen

De updates aan het Mercuriusprogramma werden door de FOD Mobiliteit succesvol afgerond. Op de website van de FOD vindt u een lijst met herstelde bugs en bugs in verwerking. VLAVABBS betreurt dat de updates ook op weekdagen gebeurden en hoopt dat de impact op de burgers en gemeentebesturen in de toekomst zou geminimaliseerd worden.

Legalisaties

De FOD Buitenlandse Zaken laat weten dat documenten uit Jemen voorlopig niet meer kunnen gelegaliseerd worden. Er wordt ook geen attest afgeleverd dat er geen legalisatie mogelijk is.
In een Omzendmail van 22 mei 2017 bericht de FOD Buitenlandse Zaken dat digitale documenten (bijvoorbeeld uittreksels uit akten van de burgerlijke of bevolkingsattesten digitaal afgeleverd en elektronisch ondertekend door gemeenten) voortaan kunnen worden gelegaliseerd (legalisatie of Apostille), maar dit enkel indien ze de dienst Legalisatie worden toegezonden per post of koerier. Aan de loketten van de dienst Legalisatie worden enkel traditionele documenten met natte handtekening gelegaliseerd (op afspraak).
De FOD Buitenlandse Zaken werkt wel aan een globale oplossing zodat in de toekomst digitale documenten elektronisch kunnen worden gelegaliseerd.

EVS Congres 2017

Vorige week verzamelde de Europese vereniging van ambtenaren van de burgerlijke stand (EVS) in Castel San Pietro Terme (Italië). Het jaarlijkse congres stond in het teken van het vrij verkeer van personen en de invloed hiervan voor burgerzaken. Daarnaast kwamen een hele reeks nieuwigheden uit de diverse landen aan bod zoals de administratieve echtscheiding bij de burgerlijke stand in Italië of het nieuwe naamrecht in Oostenrijk. Estland stond in de kijker als voortrekker op vlak van e-government in Europa.
Dr. Michael Wells-Greco opende de tweedaagse over interseksualiteit en draagmoederschap. In de samenleving van vandaag heeft een pasgeborene potentieel zes ouders: een draagmoeder, diens partner, wensouder 1, wensouder 2, de spermadonor en de eiceldonor. Dit zet het afstammingsrecht en de registratie van geboorten onder druk. Bovendien mogen kinderen niet gediscrimineerd worden omdat ze louter in een bepaalde situatie geboren zijn. Ouders kunnen voor bepaalde keuzes worden bekritiseerd, maar kinderen zijn en blijven kinderen!
Onze landgenoot Peter Van Costenoble sprak vanuit zijn dubbele achtergrond uit het Commissariaat-Generaal van de Vluchtelingen en de Staatlozen én het European Migration Network over de identificatie van vreemdelingen in België. Bij vluchtelingen zonder enig identiteitsdocument op zak stellen zich specifieke problemen. De diensten proberen met de inzet van moderne middelen de echtheid van een identiteit te verifiëren, bv. een check van het facebookaccount. Voorzichtigheid is echter geboden: er worden ook accounts aangemaakt om een valse identiteit te staven.
De tweede congresdag werd op indrukwekkende wijze voorgezeten door professor Paolo Mengozzi, advocaat-generaal bij het Europese Hof van Justitie. Het Hof dwingt de lidstaten de laatste jaren meer en meer in een meer progressieve richting naar meer Europese integratie. Denk aan de beroemde Garcia Avello, Grunkin Paul of Tadao Maruko zaken. En hoewel de Europese Unie geen bevoegdheden heeft op vlak van familierecht, onderzoekt het Hof wel of het nationale recht de Europese vrijheden – non-discriminatie en vrij verkeer van personen – niet schendt. Professor Mengozzi riep de ambtenaren van de burgerlijke stand op hun Europees-communautaire rol waar te maken. Uiteindelijk moet het wederzijds vertrouwen de rechtsverhoudingen binnen de EU karakteriseren.
U vindt de presentaties op de website van onze Italiaanse collega’s (Scarica le presentazioni). De congresvideo met interviews met de sprekers en impressies van het congres vindt u op de EVS-website.

Veralgemening elektronisch basisdocument

De omschakeling naar het elektronisch basisdocument voor de elektronische identiteitskaarten, elektronische vreemdelingenkaarten en kids-ID’s is volop aan de gang en verloopt erg vlot. Omdat het mogelijk is om de upgrade van een gedeelte van de Belpic-werkstations tijdelijk nog even uit te stellen, kunnen er nog papieren basisdocumenten aangemaakt worden.
Opgelet: vanaf donderdagmorgen 22 juni 2017 kunnen geen papieren basisdocumenten meer worden opgemaakt op de werkstations zonder upgrade. Vanaf 22 juni hebben de gemeenten nog 1 week de tijd om alle resterende papieren basisdocumenten op de gebruikelijke manier naar de kaartproducent te verzenden.
Voor het geval er na 29 en 30 juni nog papieren basisdocumenten moeten doorgestuurd worden (bv. documenten die terugkomen van rusthuizen) moeten deze worden omgezet naar een elektronisch basisdocument. Dit kan gebeuren door de bestaande aanvraag te annuleren en een nieuwe aanvraag op te starten (de pasfoto en de handtekening kunnen dan gescand worden middels de fotoscanner, zonder dat de burger opnieuw moet verschijnen).

KB toegang gegevens adoptie

Elke geadopteerde in België krijgt met het KB van 23 april 2017 betreffende de verzameling en de bewaring van en de toegang tot de gegevens in verband met de herkomst van de geadopteerde recht op inzage in de identiteitsgegevens van zijn of haar ouders, hun gezondheidstoestand en hun medisch verleden (Belgisch Staatsblad 18 mei 2017).
Het KB komt er in uitvoering van artikel 368-6 BW. De bevoegde autoriteiten (centrale autoriteiten adoptie bij de FOD Justitie en bij de Gemeenschappen) zijn verplicht om de gegevens te bewaren en geadopteerden later de mogelijkheid te bieden om – als ze dat wensen – hun herkomst te achterhalen. De gegevens zullen voor minimum honderd jaar bewaard worden en enkel de geadopteerde of diens afstammelingen bij het overlijden hebben er toegang toe.

Opleidingen

Uitgeverij Vanden Broele en VLAVABBS slaan opnieuw de handen in mekaar en bieden de gemeentebesturen een reeks vormingen aan op maat van de praktijk.
Collega Nike Wellens gidst u door de privacywetgeving en de praktijktoepassing ervan op de diensten burgerzaken. U kan terecht in Gent op 12 september 2017 en Leuven op 3 oktober 2017.
Bestuursleden Herman Palsterman en Martine Verbeek maken uw wegwijs in huwelijken, echtscheidingen en wettelijke samenwoonst. Sessies zijn nog gepland in Antwerpen op 21 september 2017 en Gent op 5 oktober 2017.
VLAVABBS-leden krijgen 10% korting op deze opleidingen. Het volstaat bij de inschrijving aan te duiden of u VLAVABBS-lid bent. Vraagt u zich af wie in uw gemeente als lid genoteerd staat, wenst u wijzigingen aan te brengen aan het lidmaatschap of wenst u lid te worden: mail dan met onze penningmeester Johan Lapère.

Nieuwe gecoördineerde onderrichtingen bevolkingsmaterie

De FOD Binnenlandse Zaken publiceerde op 8 mei 2017 twee belangrijke omzendbrieven.
De eerste omzendbrief van de minister van Binnenlandse Zaken verduidelijkt de diverse wijzigingen aan de bevolkingsreglementering (vooral het ‘groot’ KB van 9 maart 2017, Belgisch Staatsblad 28 april 2017). Aan bod komen onder meer: de aangifte van de verandering van verblijfplaats, het verplicht onderzoek naar de verblijfplaats (ook bij een aangifte van vertrek naar het buitenland), de tijdelijke afwezigheid, het referentieadres, de inschrijving en afvoering van ambtswege, de bevolkingsattesten via “Mijn dossier”, de inschrijving van niet-ontvoogde minderjarigen van wie de ouders apart of gescheiden leven, de wijzigingen aan de identiteitskaarten (veralgemening ICAO-normen en het elektronische basisdocument), de opname van de handtekening, de annulering van de kaart bij overlijden, de strijd tegen identiteitsfraude, de afschaffing van de 7 dagen van opschorting van de elektronische functies bij diefstal of verlies en de opname van de gedeelde huisvesting en voorlopige inschrijving als wettelijke informatietypes.
De Omzendbrief heeft drie bijlagen:
- bijlage 1: Toelichtingen bij de aanpassingen aangebracht door het KB van 9 maart 2017
- bijlage 2: Memento voor de gemeenten betreffende de aanpassingen aangebracht door het KB van 9 maart 2017
- bijlage 3: Formulier voor Aangifte van een Tijdelijke Afwezigheid.

De tweede omzendbrief handelt over de nieuwe coördinatie van:
- de algemene onderrichtingen betreffende het houden van de bevolkingsregisters
- het elektronisch identiteitsdocument voor kinderen onder de 12 jaar (Kids-ID)
- en de elektronische identiteitskaart van Belg (eID).

De diverse wijzigingen aan de reglementering op vlak van bevolking en identiteitskaarten – denk ook aan de veralgemening van het elektronische basisdocument voor de eID en Kids-ID, zie omzendbrief van 24 mei 2017 en praktische toelichting – noodzaakten zoveel aanpassingen aan de algemene onderrichtingen dat nieuwe gecoördineerde versies tot stand werden gebracht. Vooral voor de gemeenten blijven de onderrichtingen een makkelijk te hanteren instrument, steeds up-to-date en een praktische leidraad voor het geheel van de bevolkingsreglementering. Ook de diverse FAQ op de website van Binnenlandse Zaken werden aan de nieuwe onderrichtingen aangepast: bevolking, eID & kids-ID.

Een globaal overzicht van alle recente wijzigingen en de toekomstplannen van het Rijksregister vindt u op de presentatie van Etienne Van Verdegem, die hij toelichtte op het laatste VLAVABBS-congres. Hij kondigde op het congres bovendien grote infosessies aan georganiseerd door de FOD Binnenlandse Zaken om een en ander dit najaar voor de gemeenten nader toe te lichten.

Ten slotte maken we de collega’s attent op een kleine wijziging in de opvraging 27 (productiefasen identiteitskaart).

Kennisdag modernisering burgerlijke stand V-ICT-OR

De Vlaamse ICT-organisatie V-ICT-OR organiseert op 20 juni 2017 een kennisdag over de modernisering en informatisering van de burgerlijke stand. Op deze kennisdag kunnen ook de gemeentelijke ICT-verantwoordelijken kennis nemen van dit project. Alle informatie en inschrijvingsmodaliteiten via de website van V-ICT-OR.

Besluiten Binnenlandse Zaken

Op vrijdag 28 april 2017 verschenen in het Staatsblad drie besluiten in verband met de bevolkingsreglementering:
- één “Groot KB” van 9 maart 2017 tot wijziging van enkele basisbesluiten Bevolking en Rijksregister waarin onder meer aan bod komen: een aanpassing van de termijnen van onderzoek naar de hoofdverblijfplaats (8 dagen worden 15 dagen, 20 dagen worden 30 dagen), de definitie van werkdag, de inschrijving van minderjarigen in het bijzonder van gescheiden ouders, de afschaffing van de formele procedure tot vrijstelling van het materieel houden van papieren bevolkingsfiches, de definitie en reglementering tijdelijke afwezigheid en referentieadres, de opheffing van de schorsing van 7 dagen van eID bij verlies en diefstal, het opleggen van de ICAO-normen voor pasfoto’s, de handtekening van de bevolkingsattesten in “MijnDossier” door een elektronische zegel van het Rijksregister, het gedeeld verblijf en voorlopige inschrijving worden een wettelijk informatiegegeven enz.
- één MB van 21 april 2017 tot vaststelling van de modellen van de 10 bevolkingsattesten die via “mijndossier” kunnen geraadpleegd en gedownload worden: er wordt bij alle instanties die bepaalde attesten opvragen aangedrongen de attesten verkregen via “MijnDossier” als volwaardig te beschouwen en niet te weigeren – de burger wordt aangespoord de attesten digitaal door te sturen (zo worden vervalsingen op papier vermeden en kan de instantie het elektronische zegel van het Rijksregister controleren)
- één MB van 28 april 2017 tot vaststelling van het formulier voor de aanvraag van de tijdelijke afwezigheid.

Website Tijdschrift IPR

De website van het Tijdschrift IPR werd vernieuwd. Op de nieuwe website vindt men naast alle nummers van het tijdschrift, ook een databank met IPR-rechtspraak aan gepubliceerd in de tijdschriften 2002-2016. Tal van rechtspraak en artikelen in het Tijdschrift IPR behandelen de erkenning van vreemde akten en rechterlijke beslissingen, de problematiek van schijnhuwelijken en schijn-wettelijke samenwoningen én de verwerving van de Belgische nationaliteit.

Overlijden EVS-voorzitter Jürgen Rast

Vanuit Duitsland vernemen wij het overlijden van Jürgen Rast, voorzitter van het Bundesverband der Standesbeamtinnen und Standesbeambten en sinds 2015 ook voorzitter van onze Europese vereniging EVS. Jürgen, vorig jaar nog te gast in Leuven op het gecombineerde VLAVABBS en EVS congres, was een man uit de praktijk. Jarenlang droeg hij de verantwoordelijkheid over de burgerlijke stand van zijn thuisstad Kassel.
Zowel in de Duitse als Europese vereniging bracht de diplomatisch ingestelde Jürgen rust. Stap voor stap werkte hij aan de verdieping van de samenwerking tussen collega’s. Hij reikte daarbij ook de hand naar de wetenschappelijke wereld. Na een korte ziekteperiode ontvalt hij ons nog plots. VLAVABBS biedt onze Duitse collega’s en de familie van Jürgen Rast ons diepste medeleven aan bij dit grote verlies.

Berichten Binnenlandse Zaken

De FOD Binnenlandse Zaken vraagt de gemeenten om de procedure voor het aanvragen van voorlopige identiteitskaarten. strikt te volgen. De burger moet aan alle criteria voldoen (onmogelijkheid tot verkrijgen van een elektronisch identiteitsdocument via de verruimde spoedprocedures, onmogelijkheid verkrijgen paspoort via spoed, de geldigheidsdatum van de gestolen of verloren kaart mag niet verlopen zijn) en moet zich aanmelden met de juiste documenten. Bovendien moet er door de gemeente een afspraak vastgelegd worden bij de dienst van de voorlopige documenten in Brussel (tel.: 02 518 21 39). Indien aan deze voorwaarden niet wordt voldaan, kan de FOD helaas geen voorlopig identiteitsdocument aan de burger afleveren.
De verzending van de modellen 7bis en 7ter voor het versneld inbrengen van afgesloten huwelijken en overlijdens via de elektronische post van het Rijksregister wordt afgeschaft. De modellen zijn immers overbodig geworden doordat de ambtenaar van de burgerlijke stand het huwelijk en het overlijden, ook van niet-inwoners, zelf rechtstreeks in het Rijksregister inbrengt (Wet van 15 december 2013).

Prenatale erkenning en adoptie

Op 22 maart 2017 verscheen in het Staatsblad de Wet van 20 februari 2017 tot wijziging van het burgerlijk wetboek wat de prenatale erkenning van een kind door een niet-gehuwde ouder betreft. Art. 328 § 3 2e lid BW bepaalt voortaan expliciet dat de prenatale erkenning kan gebeuren op elk ogenblik van de zwangerschap op voorlegging van een zwangerschapsattest opgesteld door een geneesheer of vroedvrouw. Sommige gemeenten eisten dat de moeder zes maanden zwanger was. Dat kan niet meer.
Op 22 maart 2017 verscheen in het Staatsblad eveneens de Wet van 20 februari 2017 tot wijziging van het burgerlijk wetboek betreffende de adoptie. Deze wet regelt onder meer de adoptie van een kind door de voormalige partner van de ouder van het kind.

Nieuwe versie Mercurius

De FOD Mobiliteit en Vervoer laat weten dat de applicatie Mercurius (beheer rijbewijzen) niet beschikbaar zal zijn van vrijdag 21 april 2017 om 19.00u tot en met dinsdag 25 april om 7.00u. In deze periode wordt de nieuwe applicatie in productie gezet.
VLAVABBS nam contact met de FOD Mobiliteit en Vervoer om in de toekomst te vermijden om een dergelijke ingreep tijdens een verlengd weekend door te voeren. De impact op de burgers en gemeentebesturen kan zo geminimaliseerd worden. Ook vroeg onze vereniging zich af of de FOD de burgers zou inlichten.
De FOD zegde alvast toe een informatiecampagne te voorzien voor de burgers. Mobiliteit en Vervoer verwijst naar de beschikbaarheid van externe partners als reden van het inplannen op een maandag. VLAVABBS hoopt in elk geval op een betere regeling in de toekomst.
Spijtig genoeg leidde de migratie tot problemen, zodat uiteindelijk ook op dinsdag 25 april geen webapplicatie rijbewijzen beschikbaar was (zowel de oude als de nieuwe niet). Dit werd via mail meegedeeld door de FOD Mobiliteit maandagavond laat.

Veralgemening elektronisch basisdocument

De FOD Binnenlandse Zaken laat weten dat de uitrol van het elektronisch basisdocument in mei 2017 zal plaatsvinden. Een gedetailleerde planning wordt nog bekend gemaakt. Gemeenten moeten de Belpic werkposten (RAPC’s) waarop aanvragen voor een eID, Kids-ID of vreemdelingentitel worden verwerkt, daartoe uitrusten met een handtekening- en fotoscanner.
De FOD Binnenlandse Zaken werkte ook een oplossing uit voor burgers die zich niet naar de gemeente kunnen verplaatsen (zoals bewoners in rusthuizen). De gemachtigde ambtenaar die ter plaatse gaat zal de aanvrager een handtekening laten plaatsen op een nieuwe bijlage uit Belpic. Dit document (met handtekening van de burger) kan nadien in de gemeente worden gescand met de fotoscanner voor de pasfoto.
Voor burgers die tijdelijk in de onmogelijkheid verkeren om een handtekening te plaatsen (bv. bij een ongeval) kan de handtekening van de laatst geactiveerde kaart worden opgehaald uit het Rijksregister.

Update website centraal strafregister

De rubrieken “e-Services” en “uittreksel uit het strafregister” op de website van de FOD Justitie kregen updates:
- nieuwe infographic “Hoe de applicatie gebruiken”
- toevoegen van info in verband met het typeformulier (VLAVABBS en VVSG vragen hierover wel verder overleg)
- overzicht van de gemeenten aangesloten op het centraal strafregister (in april en mei worden de lokale besturen van Oost- en West-Vlaanderen verder aangesloten)
- toevoegen van info over de drie modellen van uittreksels.

Machtiging voor toelating crematie

Op 6 maart 2017 verscheen in het Staatsblad het decreet van 10 februari 2017 houdende wijziging van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging, wat de toestemming tot crematie betreft. Voortaan kan de ambtenaar van de burgerlijke stand een beambte van het gemeentebestuur machtigen om de toelating tot crematie of de aanstelling van een beëdigd geneesheer te ondertekenen. De (schriftelijke) machtiging kan verleend worden vanaf inwerkingtreding van het nieuwe decreet op 1 april 2017.

Update communicatie Centraal Strafregister

Na een constructief overleg van de FOD Justitie met de VVSG en VLAVABBS, krijgt de communicatie rond de aansluiting van de lokale besturen op het centraal strafregister voortaan een hoge prioriteit. De FOD Justitie maakte alvast een speciale webpagina waar alle informatie voor de lokale besturen wordt gecentraliseerd en regelmatig bijgewerkt. Praktische vragen worden beantwoord in de gebruikersgids. Bij elke update, bijvoorbeeld rond de verdere roll-out en het gebruik van de applicatie na 1 januari 2018, wordt u uiteraard ook via onze nieuwsbrief en website op de hoogte gebracht.

Nieuwe wetgeving verwacht

In de Kamer werden afgelopen maand enkele nieuwigheden gestemd van invloed op ons vakgebied:
- op 9 februari 2017 werd een wetsvoorstel goedgekeurd dat uitdrukkelijk bepaalt dat een niet-gehuwde ouder een kind op elk moment van de zwangerschap prenataal kan erkennen en dit op voorlegging van een zwangerschapsattest van een arts of een vroedvrouw. Sommige gemeenten eisen dat de moeder reeds zes maanden zwanger was, die restrictie druist echter in tegen de wet (zoals reeds vermeld in het VLAVABBS-tijdschrift De Burgerlijke Stand, 2011, nr. 3, p. 11) en wordt nu onmogelijk gemaakt
- dezelfde dag stemde de Kamer in met een wetsvoorstel betreffende de adoptie van een kind door de voormalige partner van de ouder van het kind
- op 23 februari 2017 werd ten slotte de CIEC-Conventie nr. 34 goedgekeurd. CIEC staat voor Commission Internationale de l’Etat Civil (Internationale Commissie voor de Burgerlijke Stand of ICBS in het Nederlands). Conventie 34 vervangt op termijn Conventie 16 van 1976 die de huidige internationale meertalige uittreksels (formulieren A, B en C) invoerde. Omdat de oude formulieren niet meer bij de tijd waren, voorziet Conventie 34 een reeks aanpassingen (bijvoorbeeld voor een huwelijk tussen koppels van hetzelfde geslacht) en een nieuw internationaal meertalig uittreksel van de erkenningsakte.
In onze nieuwsbrief zal over deze wijzigingen opnieuw bericht worden bij publicatie in het Staatsblad en inwerkingtreding.
De Commissie voor de Justitie vatte deze maand ook de besprekingen aan over de vijfde en laatste zogenaamde Pot Pourri-wet van minister van Justitie Koen Geens. Omdat deze wet ook een heel hoofdstuk bevat met een herschrijving van de regels inzake internationaal privaatrecht over de vaststelling en de keuze van de naam, vroeg de Commissie ook een schriftelijk advies van VLAVABBS. Onze vereniging juicht enerzijds de wijzigingen toe (richting meer vrijheid voor ouders in de keuze van het toepasselijk recht), maar betreurt dat België niet verder gaat en het recht van de gewone verblijfplaats een volwaardige plaats geeft.

Update centraal strafregister

Op 2 februari 2017 verscheen het KB van 21 november 2016 betreffende de modaliteiten van aflevering van de uittreksels uit het strafregister aan particulieren in het Staatsblad. Het legt een aantal modaliteiten vast voor het afleveren van uittreksels uit het centraal strafregister door gemeentebesturen. In de loop van dit jaar worden alle gemeenten aangesloten op het centraal strafregister.
Wellicht verdwijnt het gemeentelijk strafregister in 2018. Het KB houdt rekening met de overgangsfase waarin gemeenten zich vandaag bevinden en stelt dat een aantal opdrachten, zoals raadpleging van politiediensten inzake het contactverbod minderjarigen, verdwijnen. Buiten veelal technische richtlijnen voor de dienst burgerzaken, voorziet het KB ook dat de verantwoordelijkheid voor de aanvraag van een uittreksel voortaan volledig bij de bestemmeling (bijvoorbeeld de werkgever) komt te liggen en niet langer bij het gemeentestuur.
VVSG en VLAVABBS zijn tevreden met deze aanpassing, maar vragen verduidelijking rond het typeformulier dat daartoe ingevuld moet worden. Uit een rondvraag van VVSG in de maand januari blijkt dat bijna één derde van de Vlaamse gemeenten ondertussen aangesloten moet zijn op de centrale webtoepassing. Andere gemeenten volgen de komende maanden, maar de precieze datum ligt vaak nog niet vast.
De VVSG en VLAVABBS vragen aan de FOD Justitie om dringend duidelijkheid te scheppen over een aantal openstaande vragen. Gemeentebesturen, politiediensten en de magistratuur stellen zich ernstige vragen bij de toekomst van de inlichtingenbulletins, de aansluiting van de griffies van eerste aanleg, de politionele raadpleging en de toekomstige dienstverlening. Voor VVSG en VLAVABBS blijft een vlotte dienstverlening primeren, waarbij onvolledige of laattijdige aflevering van uittreksels vermeden moet worden, in de eerste plaats in het belang van de burger zelf, die hierdoor geen kans op reïntegratie mag mislopen. Meer info in deze fiche.

VLAVABBS gehoord in onderzoekscommissie “Kazachgate”

Een parlementaire onderzoekscommissie buigt zich momenteel over de onregelmatigheden bij de toepassing en totstandkoming van de afkoopwet voor fraudeurs waarvan de Kazachse miljardair Chodiev als eerste gebruik kon maken. Daarnaast onderzoekt de commissie ook op welke manier Chodiev en zijn zakenpartner Ibragimov de Belgische nationaliteit verkregen hebben, de eerste via naturalisatie, de tweede via een nationaliteitsverklaring op basis van 7 jaar verblijf in België.
Over de toenmalige procedure van de nationaliteitsverklaring op basis van art. 12bis § 1 3° van het Wetboek van de Belgische nationaliteit werden vorige woensdag Jennifer Schira (dienst Nationaliteit FOD Justitie), Danielle Adriaenssens (voorzitter van onze Franstalige zusterorganisatie GAPEC) en Steve Heylen (voorzitter VLAVABBS) als experts door de commissie opgeroepen. Eens te meer wordt onze vereniging erkend én gewaardeerd voor het aanbrengen van vakkennis in de Kamer.
De commissieleden waren vooral geïnteresseerd hoe de procedure van de nationaliteitsverklaring destijds in de praktijk verliep. De context van de “snel Belg wet” (2000) voorzag een minimale termijn van één maand voor het advies van parket. De adviezen van Staatsveiligheid en Dienst Vreemdelingenzaken waren via omzendbrief geregeld. De verschillen tussen naturalisatie bij de Kamer en de nationaliteitsverklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand werden aangebracht en geduid. De drie sprekers kregen van de commissie ook de opdracht mee hun opmerkingen over pijnpunten in de huidige nationaliteitswetgeving over te maken met het oog op de toekomstige aanbevelingen.

Update onderrichtingen Binnenlandse Zaken

Een hele reeks onderrichtingen en bijlagen van de FOD Binnenlandse Zaken worden aangepast vanaf 1 januari 2017.
De omzendbrief van 13 december 2016 verduidelijkt de nieuwe spoedprocedures voor de uitreiking van de elektronische identiteitsdocumenten, terwijl de omzendbrief van 21 december 2016 de wijzigingen aan de fotomatrix (optrekken van de voorwaarden voor de pasfoto’s voor elektronische identiteitskaarten en kids-ID naar de van de paspoorten) en het invoeren van een uniek oproepingsmodel voor de vernieuwing en eerste uitreiking van de elektronische kaarten van zowel Belgen als vreemdelingen bespreekt.
De algemene onderrichtingen voor het bijhouden van de bevolkingsregisters werden eveneens vernieuwd, in het bijzonder betreffende de afgifte van de voorlopige identiteitskaarten. Enkel bij diefstal of verlies zal zeer uitzonderlijk (onmogelijkheid gebruik verruimde spoedprocedures of verkrijgen paspoort, geldigheidsdatum gestolen of verloren kaart niet verlopen) de aflevering van een voorlopige identiteitskaart mogelijk blijven centraal in Brussel.
De nieuwe spoedprocedures en fotomatrix geven ook aanleiding tot een herschrijving van de algemene onderrichtingen betreffende de Kids-ID en de algemene onderrichtingen betreffende de elektronische identiteitskaarten van Belgen. Ook de procedure in geval van aangifte van verlies/diefstal van een eID in het buitenland werd herschreven. Voortaan wordt overgegaan tot een directe annulering van de kaart met instemming van de burger, zodat ook de politiediensten sneller op de hoogte zijn van de diefstal of het verlies.

Wijziging decreet begraafplaatsen en lijkbezorging gepubliceerd

Op 25 november 2016 verscheen in het Staatsblad het decreet van 28 oktober 2016 houdende wijziging van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging. U las er reeds over in onze laatste nieuwsbrief van oktober.
Voortaan zal niet elke individuele begraafplaats, maar het geheel van begraafplaatsen op het grondgebied van een gemeente alle vormen van lijkbezorging moeten aanbieden. Op die manier zou bv. een columbarium kunnen worden ingericht in een ontwijde parochiekerk die dan een neutrale gemeentelijke begraafplaats wordt. Ook zal er zich geen sluiting meer opdringen van een begraafplaats waar de ruimte voor één van de vormen van lijkbezorging uitgeput is.
Ook kunnen op oude begraafplaatsen de andere vormen van lijkbezorging waarvoor nog wel ruimte is verder worden aangeboden.
As uitstrooien of een asurne bijzetten of begraven op het openbaar domein wordt in de toekomst toegelaten. Het decreet spreekt over een door de gemeenteraad afgebakende andere plaats dan de begraafplaats. Gemeenten zullen delen van het openbaar domein kunnen aanduiden als plaats waar as kan worden uitgestrooid of de asurne worden bijgezet of begraven. Begraven mag echter enkel in een biologisch afbreekbare urne. Gemeenten zijn niet verplicht van deze mogelijkheid gebruik te maken, de gemeentelijke autonomie speelt bij het aanduiden van de precieze gebieden.
De nieuwe regels treden in werking vanaf 5 december 2016.

Uur van geboorte en overlijden in Rijksregister

In deze nieuwsbrief werd reeds melding gemaakt van de Wet van 9 november 2015 waarin onder meer beslist werd tot opname van het uur van geboorte en overlijden in het Rijksregister. Bij KB van 19 september 2016 werd de inwerkingtreding van deze bepaling vastgelegd op 6 december 2016. De onderrichtingen voor de collecte en de informatietypes 100 en 150 werden ondertussen ook aangepast: het uur wordt telkens na het aktenummer ingevoerd. De indienstelling van de nieuwe programma’s is wel een week uitgesteld van 6 tot 13 december 2016. Het is enkel de bedoeling om het uur in te voeren voor nieuwe dossiers, niet voor oude.

Administratieve vereenvoudiging statistieken huwelijken & echtscheidingen

De Algemene Directie Statistiek van de FOD Economie laat weten dat de verplichting om maandelijks de statistische bulletins over huwelijken (model II), echtscheidingen (model VI) en het verzendingsborderel op te sturen met onmiddellijke ingang wordt afgeschaft. De gemeenten hoeven voor 2016 dus niets meer te versturen. De Algemene Directie zal in de toekomst de benodigde gegevens uit het Rijksregister halen. Het KB van 6 september 2016 tot wijziging van het KB van 26 augustus 1966 (gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 16 november 2016) officialiseert een en ander - ook de afschaffing van model IV (opgave huwelijken, echtscheidingen, geboorten en sterfgevallen) dat al sinds 2014 niet meer hoefde verstuurd te worden.

Stand van zaken centraal strafregister

Uiterlijk in 2018 verdwijnen de gemeentelijke strafregisters en worden gemeenten loketten van het Centraal Strafregister. Sinds 2013 overleggen de VVSG en VLAVABBS daarover met de FOD Justitie. Na hard voorbereidend werk van de VVSG en VLAVABBS werden belangrijke technische keuzes gemaakt, en nu wordt de concretisering daarvan zichtbaar in het werkveld. Sinds juni zijn al 58 testgemeenten fasegewijs aangesloten op het Centraal Strafregister. Andere gemeenten volgen wellicht binnenkort.
Sinds vorig jaar wordt het Centraal Strafregister digitaal gevoed door de griffies van de politierechtbanken, maar het register is nog ver van volledig. Justitie werkt de achterstand verder weg. Daarnaast zitten historische veroordelingen door strafrechtbanken vooral in het gemeentelijk register. De komende jaren moeten gemeenten informatie halen uit het Centraal Strafregister en die samenvoegen met de informatie uit het gemeentelijk strafregister. Bestaande gemeentelijke strafdossiers moeten bij een mutatie van inwoners bovendien nog altijd doorgestuurd worden naar een andere gemeente. Het einde van het gemeentelijk strafregister mag dus nabij zijn, maar het werk zal de eerstkomende jaren niet afnemen.
De VVSG en VLAVABBS blijven aandringen bij FOD Justitie voor duidelijke communicatie over het project, een degelijke opleiding en helpdesk voor gemeenten. Een KB over de modaliteiten van aflevering wordt binnenkort verwacht. We houden u verder op de hoogte.

Afschaffing van de legalisatie binnen de EU

Op het VLAVABBS- en EVS-congres van mei laatstleden was de afschaffing van de Apostille binnen de EU één van de opvallende topics.
Op 9 juni 2016 stemde het Europees Parlement in met de afschaffing van de legalisatie (concreet de Apostille) binnen de EU op bepaalde officiële documenten (daarbij akten van de burgerlijke stand, bewijs van leven, attesten van leven, ongehuwde staat en woonst en uittreksels uit het strafregister). De Verordening (EU) 2016/1191 verscheen ondertussen in het Publicatieblad van de Europese Unie op 26 juli 2016.
Om vertalingen van officiële documenten zo veel als mogelijk te voorkomen, komen er Europese meertalige formulieren om bij de documenten te voegen. Deze hebben niet dezelfde bewijskracht als de documenten zelf, maar fungeren als “vertaalhulp”.
Wanneer men twijfelt aan de echtheid van een document kan men via het Europese IMI-systeem via een aantal standaardvragen de validiteit bepalen. De volledige Nederlandse tekst van de verordening vindt u hier.

Film VLAVABBS- en EVS-congres 2016

Eind mei ging in Leuven het gecombineerde VLAVABBS- en EVS-congres 2016 door. Tom Rijsdijk wist inhoud en sfeer van deze geslaagde editie meesterlijk vast te leggen op film. De presentaties en foto's zijn ook nog beschikbaar via vlavabbs.be/congres2016.

Nieuwe legalisatiestickers met veiligheidskenmerken

De FOD Buitenlandse Zaken informeert de gemeenten dat nieuwe stickers in gebruik werden genomen, zowel te Brussel als bij de Belgische diplomatieke en consulaire posten, voor de legalisatie van documenten en het aanbrengen van de apostille. De stickers die in Brussel worden afgegeven zullen een nummer dragen dat begint met B en de stickers afgegeven door de Belgische consulaire posten dragen een nummer dat begint met P.
Deze nieuwe stickers (Apostille Brussel, legalisatie Brussel en legalisatie op post) beschikken over verschillende veiligheidskenmerken, die omwille van vertrouwelijkheid niet publiek gemaakt worden. De authenticiteit van de sticker en de legalisatie kan, zoals voorheen, geverifieerd worden op de website legalweb.
De FOD roept alle gemeenten ook op steeds goed de handtekeningen te deponeren voor al diegenen die akten ondertekenen die moeten gelegaliseerd worden (via formulier 'legalnet’).

Berichten Binnenlandse Zaken

  • De FOD Binnenlandse Zaken publiceerde onder meer op vraag van vele gemeenten een toelichtingsnota met bijlagen bij de omzendbrief van 25 maart 2016 met betrekking tot de inschrijving van gedetineerden. De inhoud van de zgn. Sidis-berichten die elke gemeente dagelijks toegestuurd krijgt, wordt verduidelijkt en gelinkt aan de modaliteiten van de inschrijving van de gedetineerden. Er wordt ook aangegeven hoe het mailadres waarop de gemeente de berichten krijgt kan worden aangepast. Ten slotte wordt het toesturen van de Sidis-berichten in csv-formaat (inleesbaar in excel) in het vooruitzicht gesteld.
  • De procedure voor verlies of diefstal van een elektronische identiteitskaart of KidsID in het buitenland wijzigt vanaf 1 november 2016. Voortaan wordt overgegaan tot een directe annulering van de kaart met instemming van de burger, zodat op die manier ook de politiediensten sneller op de hoogte zijn van het verlies of de diefstal. Een en ander kadert in de verscherpte strijd tegen identiteitsfraude zoals vooropgesteld in de omzendbrief van 27 mei 2016. Vorige week waren de gemeentelijke referentieambtenaren identiteitsfraude in Brussel uitgenodigd, onder meer over het gebruik van de signalementsfiche identiteitsfraude waarover de komende maanden verdere toelichting wordt verschaft op provinciale vormingen.
  • De nieuwe tarieven voor 2017 voor de identiteitsdocumenten werden gepubliceerd. Vanaf 1 juli 2017 zullen de tarieven voor de spoedprocedures aanzienlijk verlaagd worden.
  • Verder wijzigen vanaf 15 januari 2017 de modaliteiten van de spoedprocedures voor de uitreiking van elektronische identiteitsdocumenten. Concreet wordt de uitreiking van de (papieren) voorlopige identiteitsdocumenten in de provincies afgeschaft en vervangen door gewone elektronische documenten die met spoed in de gemeenten afgeleverd worden (spoed D+2 of extreme spoed D+1 telkens vanaf 14.00u) of gecentraliseerd bij Binnenlandse Zaken in Brussel (zeer extreme spoed D+1 in de voormiddag). Enkel bij diefstal of verlies zal zeer uitzonderlijk (onmogelijkheid gebruik spoedprocedures of verkrijgen paspoort, geldigheidsdatum gestolen of verloren kaart niet verlopen) de aflevering van een voorlopige identiteitskaart mogelijk blijven in Brussel.

Voortaan Apostille op Marokkaanse documenten

Vier landen traden recent toe tot de Conventie van Den Haag van 5 oktober 1961 (Apostille-Verdrag). Het gaat om:
- Kosovo vanaf 14/07/2016
- Brazilië vanaf 14/08/2016
- Marokko vanaf 14/08/2016
- Chili vanaf 30/08/2016.
Dit betekent concreet dat voor documenten uit deze landen er niet langer een legalisatie door het bevoegde Belgisch consulaat of de diplomatieke post noodzakelijk is, maar wel een Apostille. De lokale autoriteit die in de respectievelijke landen de Apostille plaatst is te vinden op de website van de Haagse Conferentie.
Up-to-date informatie over welke legalisatie noodzakelijk is op welk document vindt u steeds op de website van de FOD Buitenlandse Zaken.

Elektronische basisdocumenten e-id

De FOD Binnenlandse Zaken verspreidde op 11 augustus 2016 een mededeling waarin de veralgemening van elektronische basisdocumenten voor de aanvraag van de e-id, Kids-ID en verblijftitels voor Europese onderdanen wordt aangekondigd. Op 16 september publiceerde de FOD een verduidelijking over de aanschaf van extra biometrische randapparatuur en de bijhorende licenties. Vanaf september 2016 starten pilots, gevolgd door de implementatie in alle gemeenten vanaf januari 2017. Zoals aangekondigd bevestigt de FOD Binnenlandse Zaken eveneens de plannen voor het aanvragen via internet van de e-id.

Platform adviezen FOD Justitie

Het Directoraat-generaal Wetgeving, fundamentele rechten en vrijheden van de FOD Justitie heeft een elektronisch platform ontwikkeld waarop de door de FOD uitgebrachte adviezen op vlak van familierecht, burgerlijke stand en nationaliteit kunnen geraadpleegd worden door de ambtenaren van de burgerlijke stand. Gaandeweg zal het platform aangevuld worden. De ter beschikking gestelde adviezen zijn niet rechtstreeks bedoeld voor het publiek.
Ambtenaren werkzaam op diensten burgerlijke stand die gebruik willen maken van het platform, dienen een formulier in te vullen via deze link. Elke persoon die toegang wenst, dient zich apart aan te melden.

Aanvraag identiteitskaart online

In de pers werd aangekondigd dat de FOD Binnenlandse Zaken de vernieuwing van de elektronische identiteitskaarten vanaf volgend jaar ook via het internet mogelijk maakt. Dit najaar start een proefproject in Antwerpen dat in 2017 gaandeweg wordt uitgebreid.
Het resultaat is dat de burger nog maar één keer naar het gemeentehuis moet gaan, namelijk om de nieuwe identiteitskaart af te halen en de certificaten te activeren. De aanvraag van de nieuwe kaart zal online kunnen waarbij de nieuwe foto wordt opgeladen en meteen gecontroleerd en vergeleken met de foto op de huidige identiteitskaart. Daarna kan de kaart online betaald worden.
De gemeente zal vervolgens de foto en de aanvraag nogmaals checken. Ook bij het afleveren van de kaart zal de gemeenteambtenaar de identiteit van de aanvrager, de overeenkomst met de foto en de herkenbaarheid van de foto controleren. VLAVABBS stelt zich toch enkele vragen bij deze procedure. Vergt de strijd tegen identiteitsfraude niet eerder het omgekeerde (de kaart aanvragen in het gemeentehuis en dan thuis laten afleveren)? Zullen er niet erg veel discussies komen aan de loketten onder andere over de foto op een moment dat de kaart reeds gemaakt én betaald is? Het is in elk geval uitkijken naar de verdere instructies.

Verslagen eBirth gebruikersgroep online

eBirth, dat instaat voor de elektronische kennisgeving en statistische verwerking van de geboorte, is aan een opmars bezig. Momenteel worden 65% van de geboorten reeds via eBirth verwerkt. 55 van de 85 Belgische gemeenten met een kraaminstelling zijn reeds aangesloten, tegen 2017 worden nog eens 12 gemeenten toegevoegd. In 2017 zullen 80% van de geboorten via het systeem worden verwerkt.
De gebruikersgroep van eBirth, waarin ook VLAVABBS vertegenwoordigd is, volgt het project op. U kan de verslagen van deze usergroup nalezen op de website van eBirth, waarop naast statistieken ook een uitgebreide faq en ondersteuning ter beschikking staan.

Herinrichting Vaste Commissie voor de Burgerlijke Stand

Minister Geens kon op ons congres de ondertekening door de Koning aankondigen van het KB tot herinrichting van de Vaste Commissie voor de Burgerlijke Stand, dat op 23 juni 2016 in het Staatsblad werd gepubliceerd.
De Vaste Commissie voor de Burgerlijke Stand bestond reeds sinds 1949 en vergaderde in de vorige samenstelling voor het laatst in 2007. Ze wordt nu heringericht en zal samengesteld worden uit vertegenwoordigers van de FOD Justitie, de FOD Buitenlandse Zaken, de ambtenaren van de burgerlijke stand en het openbaar ministerie. Voor de ambtenaren van de burgerlijke stand zullen de drie representatieve verenigingen VLAVABBS, GAPEC (Frans- en Duitstaligen) en GTI 19 (gemeenten van Brussel) vertegenwoordigers aanduiden. Het is meteen een officiële erkenning voor het werk dat VLAVABBS sinds 1983 doet.
De heringerichte Commissie zal adviezen formuleren op het vlak van de burgerlijke stand, de wetgeving inzake de staat van de personen, ook de internationaal privaatrechtelijke aspecten, en van buitenlandse wetgeving. Indien nodig kunnen ook vertegenwoordigers van andere overheidsdiensten, van de verenigingen van steden en gemeenten en experten uitgenodigd worden.

Geactualiseerde onderrichtingen bevolkingsregisters

Op 30 juni 2016 verscheen een geactualiseerde versie van de Algemene Onderrichtingen betreffende het houden van de bevolkingsregisters.
Twee aanpassingen zijn van belang:
- model 9 bepaalt voortaan dat het voor de burger belangrijk is om zich eerst aan te melden bij het gemeentebestuur voor een nieuwe aanvraag tot inschrijving bij weigering alvorens zicht tot de FOD Binnenlandse Zaken te wenden voor de beroepsprocedure (nr. 72)
- modellen van onderzoeksverslagen voor een ambtshalve inschrijving of afvoering worden ter beschikking gesteld (nr. 95).

Afschaffing legalisatie van stukken diplomatieke en consulaire ambtenaren

Nog een nieuwsbericht over legalisatie, voor onmiddellijke toepassing! Op 3 juni 2016 verscheen immers in het Staatsblad de Wet van 19 februari 2016 houdende instemming met de Europese Overeenkomst inzake de afschaffing van legalisatie van stukken opgemaakt door diplomatieke of consulaire ambtenaren, gedaan te Londen op 7 juni 1968. Dit betekent concreet de afschaffing van de legalisatie op documenten afgeleverd door ambassades en consulaten die partij zijn bij de Overeenkomst. Dit zijn momenteel Duitsland, Oostenrijk, België (vanaf 15 juni 2016), Cyprus, Spanje, Estland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Liechtenstein, Luxemburg, Moldavië, Noorwegen, Nederland, Polen, Portugal, Roemenië, Verenigd Koninkrijk, Zweden, Zwitserland, Tsjechië en Turkije.
Bij twijfel kan steeds de website van de FOD Buitenlandse Zaken worden geraadpleegd.

Schijnerkenningen in het nieuws

De problematiek van de schijnerkenningen blijft in de aandacht. Op 26 mei 2016 kondigde het parket Oost-Vlaanderen aan de strijd verder aan te binden tegen de schijnerkenningen. Het parket verspreidde een omzendbrief aan alle gemeenten van de provincie waarin het beleid en de te volgen werkwijze worden vastgelegd niet alleen voor schijnhuwelijken en schijn-wettelijke samenwoningen, maar ook voor schijnerkenningen.
In het oog springend is de mogelijkheid voor de ambtenaar van de burgerlijke stand om bij een vermoeden van schijnerkenning de erkenning uit te stellen en het advies van het parket te vragen. Dit kan uiteindelijk in een weigering tot erkennen resulteren, waarna betrokkenen beroep kunnen aantekenen bij de rechtbank.
Deze werkwijze roept vele vragen op, aangezien er momenteel geen wettelijke basis is om over te gaan tot uitstel of weigering van een erkenning. Dit brengt ambtenaren van de burgerlijke stand in een lastig parket. Kan de ambtenaar van de burgerlijke stand zijn ambt wel weigeren wanneer de wettelijke voorwaarden tot erkenning vervuld zijn? Kan een omzendbrief trouwens ingaan tegen de wet of iets toevoegen aan de wet? Er is in elk geval een gevaar voor “shopping” naar gemeenten buiten Oost-Vlaanderen. Wordt ongetwijfeld vervolgd!
Op 4 maart 2016 stond de middag van het recht, een organisatie van de FOD Justitie – directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele Rechten en Vrijheden, reeds in het teken van schijnerkenningen. Prof. Jinske Verhellen (UGent) en Steve Heylen (VLAVABBS) lichtten de problematiek toe in een gecombineerde presentatie waarin zij ook gezamenlijk conclusies presenteerden. Hoewel schijnerkenningen veel over de tong gaan, is er nood aan transparante cijfers en wetenschappelijke studies. Beide sprekers waarschuwden in het belang van het kind voor het louter kopiëren van de oplossingen die reeds bestaan voor schijnrelaties. Zij beklemtoonden dat de biologische realiteit niet onder tafel kan geveegd worden en vroegen de uitwerking van oplossingen vanuit de verblijfswetgeving. Samengevat staat VLAVABBS niet negatief tegenover wetgevende actie op dit terrein, maar de vereniging vraagt wel af hoe een evenwicht kan gevonden worden tussen het bestrijden van schijnerkenningen, de rechten van het kind en de gewone afstammingswetgeving die zelf volop in beweging is (meemoederschap, ouderschap transseksuelen, draagmoederschap, adoptie in verdrukking, ...).

Officiële selectielijst archieven burgerlijke stand en bevolking

VLAVABBS krijgt regelmatig vragen over het bewaren en vernietigen van documenten opgemaakt binnen diensten burgerzaken. De vereniging verwijst door naar de selectielijst Vlaamse gemeentearchieven van de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie (VVBAD), die goedgekeurd werd door de Algemeen Rijksarchivaris. Deze lijst is terug te vinden op de website van de VVBAD.

Algemene onderrichtingen bevolkingsregisters geactualiseerd

De FOD Binnenlandse Zaken laat weten dat de Algemene Onderrichtingen betreffende het houden van de bevolkingsregisters werden geactualiseerd. Het betreft:
- punt 28: verduidelijking gelet op het schrappen van het beroep als wettelijk informatiegegeven cfr. omzendbrief van 2 februari 2016
- punt 61: vereenvoudiging van de omschrijving van het model 1 cfr. omzendbrief van 25 september 2015
- punt 81, 83, 89: modernisering verificatie van de Sidis gegevensbank (gedetineerden) bij de FOD Justitie, DG EPI cfr. omzendbrief van 25 maart 2016 en bijlage met info SIDIS
- punt 124: vermelding van de procedure minnelijke schikking als rechtsgrond tot het verstrekken van informatie uit de bevolkingsregisters cfr. aanbeveling 06/2012 van de Privacycommissie.

Nieuw informatiegegeven 021 "Gedeeld verblijf"

Het Koninklijk Besluit van 26 december 2015 voert een nieuw informatiegegeven om de verdeelde huisvesting van minderjarigen te registreren in. Het wordt voortaan mogelijk om in de dossiers van ouder en niet-ontvoogde minderjarige te vermelden dat deze af en toe of voor de helft van de tijd verblijft bij de ouder bij wie hij/zij niet ingeschreven is.
Deze aanpassing kwam tot stand naar aanleiding van een wetsvoorstel, waarover VLAVABBS op vraag van de Kamercommissie Binnenlandse Zaken advies mocht uitbrengen.
Het Rijksregister informeerde ondertussen de gemeenten van de wijzigingen en werkte onderrichtingen voor het nieuwe IT021 uit.
Enkele leden vroegen ons naar een model dat we u in de bijlagen voorstellen/aanbieden:
- om de melding van het gedeeld verblijf te noteren/bevestigen;
- van getuigschrift om het gedeeld verblijf te bewijzen te attesteren;
- van brief om een ouder te verwittigen bij geen schriftelijke overeenkomst.

Wijziging legalisatie documenten Syrië

Bij KB van 5 februari 2016 (Belgisch Staatsblad 15 februari 2016) wijzigt het ressort van het consulaat-generaal van België in Beiroet (Libanon): voortaan maakt naast Libanon ook Syrië daar deel van uit. Dit betekent concreet dat vanaf 25 februari 2016 enkel het consulaat-generaal van België in Beiroet bevoegd is voor de legalisatie van Syrische documenten. Het consulaat-generaal van België te Amman (Jordanië) is niet langer bevoegd voor de legalisatie van Syrische documenten, maar blijft wel bevoegd voor de legalisatie van documenten uit Jordanië en Irak.

Verrijking gegevens burgerlijke stand met Rijksregisternummers

Vele gemeenten beschikken over metagegevens van hun akten van burgerlijke stand. Die data zijn bijvoorbeeld opgeslagen in hun software burgerlijke stand of in een databank van ingescande akten van de burgerlijke stand. Vaak ontbreekt het Rijksregisternummer bij deze gegevens, terwijl net dit nummer zou toelaten toepassingen te ontwikkelen voor de elektronische aflevering van akten van de burgerlijke stand die aangevraagd worden via de elektronische identiteitskaart.
De diensten van het Rijksregister kunnen aan de hand van de door de gemeente aangeleverde gegevens van de burgerlijke stand (namen, geboortedatum, …) een groot deel van deze Rijksregisternummers aanleveren. De relatief hoge kostprijs hiervoor vormde echter een barrière voor de gemeenten om hiervan ten volle gebruik te maken. VLAVABBS kaartte deze problematiek aan bij de diensten van het Rijksregister en kreeg een hierop een positieve respons.
Directeur-generaal Jacques Wirtz liet onze vereniging weten dat het Rijksregister uiteraard bereid is om mee te werken aan een kwaliteitsvolle dienstverlening zowel ten opzichte van de gemeenten, als van de burger. Voor het verrijken van gegevens burgerlijke stand met het Rijksregisternummer zal voortaan enkel de kostprijs aangerekend worden van de gebruikstijd van de centrale computereenheid en van de randapparatuur. Liefst 100.000 dossiers kunnen verwerkt worden binnen de tijdspanne van een uur!
Voor het jaar 2016 bedraagt het geïndexeerde tarief voor deze uitvoeringen 1.875,8013 EUR per uur, de maximumprijs is steeds 12.505.34 EUR. Het gaat in vergelijking met vroeger om een forse prijsvermindering die kan oplopen tot 85% (afhankelijk van de hoeveelheid aangeleverde gegevens). VLAVABBS apprecieert deze aanpassing en bedankt het Rijksregister hartelijk voor de constructieve opstelling.

China schrapt het bewijs van burgerlijke staat

Sinds september 2015 worden in de Volksrepubliek China geen bewijzen die de burgerlijke staat aanduiden meer uitgereikt. Intern in de Volksrepubliek hadden burgers een dergelijk attest nodig om bv. een banklening te verkrijgen. Geen enkele Chinese instelling mag dit nog opvragen bij de burger. Indien de wet toch vereist dat de burgerlijke staat wordt bewezen moet de Chinese instelling het attest zelf opvragen bij het bevoegde departement voor burgerlijke zaken.
Het schrappen van het bewijs heeft uiteraard ook gevolgen voor het buitenland wanneer bv. een Chinese staatsburger wenst te huwen. De buitenlandse overheden kunnen het attest niet meer verkrijgen of opvragen. Om enigszins tegemoet te komen aan de vereisten uit het buitenland, voorziet de Chinese ambassade een verklaring op eer die de Chinese staatsburger voor de consul kan afleggen. Dit document kan vervolgens gelegaliseerd worden bij de FOD Buitenlandse Zaken.

Opheffing Wet 14 juli 1966

Bij Wet van 13 december 2015 (Belgisch Staatsblad 6 januari 2016) werd de Wet van 14 juli 1966 betreffende sommige buiten het Rijk opgemaakte akten van de burgerlijk stand opgeheven. Sinds het ministerieel besluit van 22 maart 2011 (Belgisch Staatsblad 4 mei 2011) was de mogelijkheid tot neerlegging van buitenlandse akten in de archieven van het departement Buitenlandse Zaken reeds volledig opgeheven. Nu wordt ook de Wet van 14 juli 1966, die voorziet dat vreemde akten en vonnissen aangaande de burgerlijke stand van Belgen kunnen neergelegd worden in de archieven van Buitenlandse Zaken en dat afschriften en uittreksels van deze neergelegde documenten konden verkregen worden, afgeschaft. De Wet van 14 juli 1966 was in feite reeds overbodig geworden door de invoering van art. 48 burgerlijk wetboek. Dit artikel laat immers toe dat vreemde akten die op een Belg slaan, steeds in een Belgische gemeente kunnen overgeschreven worden. De wetgever heeft nu ook beslist dat de bij Buitenlandse Zaken neergelegde documenten (zo'n 350.000 stuks) worden overgedragen aan de stad Brussel. Tegelijkertijd werd ook de collectie overgedragen van de akten die voor 1960 neergelegd werden bij het voormalig Ministerie van Koloniën en op de FOD Buitenlandse Zaken gearchiveerd waren. De ambtenaar van de burgerlijke stand van de stad Brussel is voortaan bevoegd uittreksels en eensluidende afschriften van deze neergelegde akten en vonnissen af te leveren. Vanaf inwerkingtreding van de wet - 16 januari 2016 - kan burgerlijke stand Brussel de nodige afschriften en uittreksels afleveren. Een afschrift of een uittreksel vragen bij de stad Brussel kan:
• aan het loket of per post: Stad Brussel – Dienst Burgerlijke Stand – Uittreksels Anspachlaan 6 – 1000 Brussel
• via e-mail: burgerlijkestand.dem@brucity.be
• per fax: 02-279.35.79

Aanpassingen onderrichtingen bevolking

De nieuwe bepalingen van de wet van 9 november 2015 houdende diverse bepalingen Binnenlandse Zaken (Belgisch Staatsblad 30 november 2015) op vlak van de voorlopige inschrijving, de inschrijving op referentieadres van gedetineerden en de beroepsprocedure inzake betwisting van de verblijfplaats zijn in werking getreden. Bij Omzendbrief van 22 december 2015 wordt hierbij toelichting gegeven. Ook de Algemene onderrichtingen betreffende het houden van de bevolkingsregisters werden aangepast.

Bericht Buitenlandse Zaken

De heer Jan Van de Velde, adviseur-generaal bij de FOD Buitenlandse Zaken, vraagt onze leden te informeren dat vanaf 1 januari 2016 zijn departement niet meer in staat zal zijn adviezen te geven aan gemeenten aangaande situaties met een internationaal element. Hoewel deze dienstverlening niet tot de bevoegdheid of taak van de FOD Buitenlandse Zaken behoort, worden jaarlijks tot 3.000 dergelijke adviezen uitgebracht.
VLAVABBS bedankt de heer Van de Velde en zijn medewerkers voor de jarenlange en vrijwillige inzet. De adviezen zullen gemist worden. Vele collega’s hebben er veel van geleerd. Samen met de heer Van de Velde hoopt onze vereniging dat er snel werk kan worden gemaakt van een centrale dienst voor de erkenning van buitenlandse akten en gerechtelijke beslissingen.

Diverse bepalingen Binnenlandse Zaken

Op 30 november 2015 verscheen in Staatsblad de Wet houdende diverse bepalingen Binnenlandse Zaken. Voor burgerzaken zijn de belangrijkste wijzigingen:
- het Rijksregister krijgt expliciet als doelstelling het versterken van de preventie en bestrijding van identiteitsfraude. Daartoe zullen in de toekomst ook de foto’s en handtekeningen van de houder van een eID worden opgeslagen. Gisteren nam VLAVABBS nog deel aan een de voorbereiding van de concrete uitwerking van de omzendbrief die gericht zal worden aan de gemeentelijke referentieambtenaren identiteitsfraude.
- een aantal administratieve vereenvoudigingen voor het Rijksregister inzake het beroep met betrekking tot de bepaling van de hoofdverblijfplaats, de voorlopige inschrijving in de bevolkingsregisters, de hoofdverblijfplaats van gedetineerden en de leesbaarheid van het wettelijk informatiegegeven over de rechtsonbekwaamheid
- de vervollediging van het Rijksregister met contactgegevens (telefoonnummer gsm-nummer, e-mailadres) die op vrijwillige basis door de burger worden verstrekt, het uur van geboorte en overlijden en de opname van extra vreemdelingen met “bijzonder statuut” (protocol).
Binnenlandse Zaken zal uitgebreide toelichtingen publiceren naar aanleiding van de nieuwe uitvoeringsbesluiten, onderrichtingen en omzendbrieven die op basis van deze wet volgen en ook via deze website kunnen gevolgd worden.

Cijfers nieuwe naamrecht

Sinds 1 juni 2014 kunnen ouders ervoor kiezen om hun kind een dubbele achternaam te geven, in de volgorde die ze wensen. Sinds de invoering van de nieuwe wet op 1 juni 2014 tot 31 december 2015 kregen 149.933 kinderen de naam van de vader, 6.496 kregen de familienaam van de moeder (in overgrote meerderheid kinderen met louter een moederlijke afstamming), 7.029 kregen de dubbele familienaam vader-moeder en 1.138 de dubbele familienaam moeder-vader. In Brussel en Wallonië maakten dubbel zoveel ouders van de mogelijkheid tot het geven van een dubbele familienaam gebruik dan in Vlaanderen. Opmerkelijk is dit verschil niet: ook op politiek vlak was een grote meerderheid van de Franstalige Kamerleden gewonnen voor de nieuwe wetgeving, die geen meerderheid langs Vlaamse kant verkreeg.

Afschaffing "staat 182"

De Vlaamse Belastingsdienst nam vanaf 1 januari 2015 de inning van sommige registratierechten en van de successierechten over van de FOD Financiën. De overname werd begeleid door een grondige hervorming van de bestaande regelgeving dienaangaande. Waar mogelijk werd een en ander ook vereenvoudigd. Zo werd de opmaak van de maandelijkse staat 182 van de sterfgevallen afgeschaft. Deze was in de praktijk eigenlijk reeds achterhaald, daar de bevoegde diensten over de overlijdens beschikten via het Rijksregister.
Art. 38 10° van het Besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2014 tot wijziging van het besluit Vlaamse Codex Fiscaliteit van 20 december 2013 en diverse andere bepalingen in het licht van de overname van de dienst van de registratie- en erfbelasting (Belgisch Staatsblad, 22 januari 2015) heft met inwerkingtreding van 1 januari 2015 (art. 41 van het aangehaald Besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2014) art. 5 van het Koninklijk Besluit van 31 maart 1936 houdende algemeen reglement van de successierechten op. Het afgeschafte art. 5 van het KB van 31 maart 1936 voorzag de opmaak voor de 15e van elke maand door het college van burgemeester en schepenen van een staat met al de tijdens de vorige maand aan de ambtenaar van de burgerlijke stand aangegeven sterfgevallen, alsook van de buiten de gemeente voorgekomen sterfgevallen waarvan de ambtenaar van de burgerlijke stand had kennis gekregen.
Ook de wetgevende basis van de staat 182 werd afgeschaft. Art. 322 4° van het Decreet van 19 december 2014 tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013 (Belgisch Staatsblad, 29 januari 2015) heft met inwerkingtreding van 1 januari 2015 (art. 325 van het aangehaald Decreet van 19 december 2014) art. 104 van het Wetboek van Successierechten op. Het afgeschafte art. 104 van het Wetboek van Successierechten gaf de Koning de opdracht de nodige maatregelen te nemen opdat de gemeentebesturen bericht geven van de overlijdens aan de ontvangers der successierechten en hun aanduiden, in zoverre bedoelde besturen ervan kennis hebben, of de overleden personen al dan niet roerende of onroerende goederen bezaten.

Nieuw verzendingsborderel sterfte en geboorte

Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid verspreidt een nieuw “Verzendingsborderel van telkaarten” voor de maandelijkse verzending van geboorte- en sterftemodellen. Onder andere de huisstijl en de benaming van de verantwoordelijke afdeling werden aangepast. Omdat de borderellen en de certificaten gescand worden voor verwerking, is het van belang het nieuwe formulier te gebruiken dat automatisch herkend wordt. Zorg en Gezondheid vestigt ook de aandacht van de gemeenten op enkele tips voor verzameling en verzending.

Archief nieuwsbrieven VLAVABBS

De VLAVABBS-nieuwsbrieven blijven beschikbaar via deze link.

Schijnhuwelijken België-Nederland-België

Onze Nederlandse collega’s van het Adviesbureau van onze zustervereniging de NVVB, maken er ons op attent dat zij een bijzondere sluiproute om regels over huwelijken te omzeilen hebben vastgesteld. Het gaat om inwoners van België die zich “even” in Nederland inschrijven om aldaar te trouwen of hun buitenlands huwelijk te laten inschrijven. Na hun huwelijk keren ze terug naar België.
Onze Nederlandse collega’s merken op dat de procedure schijnhuwelijk momenteel minder zorgvuldig is dan voorheen. De oude Nederlandse procedure ter bestrijding van schijnhuwelijken die voorzag dat inlichtingen werden ingewonnen bij de vreemdelingenpolitie, is per 1 september 2015 vervallen. Er is nog geen alternatieve werkwijze voor in de plaats gekomen.
Bovendien is er voor Nederland technisch gezien geen sprake van een schijnhuwelijk. De Nederlandse wetgeving definieert een schijnhuwelijk als een huwelijk dat uitsluitend wordt aangegaan met het oogmerk om toegang tot Nederland te krijgen. Dat maakt het extra lastig om een schijnhuwelijk te bewijzen als het huwelijk erop gericht is om tot België te worden toegelaten.

Rechtsplegingsvergoeding schijnrelaties

Slecht nieuws voor de strijd tegen schijnrelaties. Het Grondwettelijk Hof herziet in een recent arrest zijn houding tegenover de rechtsplegingsvergoeding te betalen door de ambtenaar van de burgerlijke stand wanneer hij een beroepsprocedure tegen een weigeringsbeslissing wegens schijnrelatie verliest.
De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de in het gelijk gestelde partij. Wie een proces verliest, wordt in beginsel verplicht een rechtsplegingsvergoeding te betalen aan de tegenpartij.
De vraag rees of het grondwettig was dat overheden die optreden in het algemeen belang konden worden veroordeeld tot een rechtsplegingsvergoeding. Het Hof komt in de arresten terug op een deel van zijn rechtspraak, gelet op een recente wetswijziging die ook bij de Raad van State een rechtsplegingsvergoeding invoert. Het Hof stelt dat voor burgerlijke rechtscolleges de regeling van de rechtsplegingsvergoeding van toepassing is op alle partijen, dus ook op overheden die handelen in het algemeen belang. Zo kan de ambtenaar van de burgerlijke stand voortaan tot een rechtsplegingsvergoeding worden veroordeeld naar aanleiding een succesvol beroep tegen een beslissing van de ambtenaar van burgerlijke stand om het voltrekken van een huwelijk te weigeren.
VLAVABBS vraagt zich af of een wetswijziging niet aangewezen is: voor de ambtenaar van de burgerlijke stand betekent dit een stevige meerkost, terwijl hij enkel handelt in het algemeen belang in uitvoering van wetgeving die hem vraagt te strijden tegen schijnrelaties.

Afschaffing taken ambtenaar burgerlijke stand voor huwelijksovereenkomsten en notariële overeenkomsten wettelijke samenwoning

Op 1 september 2015 treden de bepalingen in verband met het centraal huwelijksovereenkomstenregister van de Wet van 14 januari 2013 houdende diverse bepalingen inzake werklastvermindering binnen Justitie (Belgisch Staatsblad 1 maart 2013) in werking.
Huwelijksovereenkomsten alsook notariële overeenkomsten bij wettelijke samenwoningen, worden door de notarissen uitsluitend nog geregistreerd in het centraal huwelijksovereenkomstenregister. Via een notaris of deurwaarder kunnen derden kennis nemen van de informatie.
Concreet vervalt voor de burgerlijke stand de verplichting tot het vermelden van de gegevens van het huwelijkscontract in de huwelijksakte voor alle vanaf 1 september 2015 afgesloten huwelijken – ongeacht de datum van het contract. Daarnaast geldt dat alle wijzigingsakten aan het huwelijksvermogenstelsel die opgemaakt worden vanaf 1 september 2015 niet langer gekantmeld worden bij de huwelijksakte. De wijzigingsakten opgemaakt tot en met 31 augustus 2015 worden wel nog gekantmeld zoals voorheen.
Ook bij het overhandigen van een verklaring tot wettelijke samenwoning worden vanaf 1 september 2015 de gegevens van een eventuele notariële overeenkomst niet langer vermeld in de verklaring van wettelijke samenwoning en geregistreerd in de bevolkingsregisters, hierbij is het wel aangewezen de notariële contracten opgemaakt tot en met 31 augustus 2015 nog te registreren in het bevolkingsregister.
VLAVABBBS maakte een overzichtsdocument over deze belangrijke wijzigingen.

Update kleinere wetswijzigingen

De voorbije twee maanden werden heel wat nieuwe regelgeving in het Staatsblad gepubliceerd. Een eerste reeks heeft te maken met de anti-terrorisme-maatregelen, waartoe ook de wijziging aan het Wetboek van de Belgische nationaliteit (zie lager) behoorde:
- afgifte, intrekking en ongeldigverklaring identiteitskaarten
- intrekking of ongeldigverklaring paspoorten (Consulair Wetboek).
Op 5 januari 2016 verschenen twee KB's ter bepaling van datum van inwerkingtreding en verdere modaliteiten voor de intrekking, ongeldigverklaring en weigering van de afgifte van een identiteitskaart, paspoort of reisdocument.
De andere handelen over:
- adoptie: decreet en herziene Europese Overeenkomst inzake de adoptie van kinderen
- het nieuwe beschermingsstatuut voor onbekwamen
- de vertegenwoordiging van wettelijk samenwonenden
- hoger beroep bij echtscheiding in geval van verzoening
- de aflevering van de kids-ID in het buitenland.

Hoorzitting Kamer levenloos geboren kinderen

Het adviseren en beïnvloeden van de hogere overheden is altijd een hoofdopdracht van Vlavabbs geweest, vaak gebeurt dit achter de schermen soms treden we voor het voetlicht. Op 30 juni 2015 was VLAVABBS uitgenodigd in de Kamercommissie Justitie voor een hoorzitting over de akten van aangifte van levenloos geboren kinderen.
Momenteel liggen vier wetsvoorstellen (1, 2, 3, 4) ter bespreking in de Kamercommissie voor. Daarbij is het de bedoeling de akten van aangifte van levenloos geboren kinderen uit te breiden voor levenloos geboren kinderen onder de 180-dagen postconceptie-grens, de praktische uitwerking verschilt echter sterk van voorstel tot voorstel.
Na enkele hoorzittingen voor het parlementair reces, wordt de bespreking van de wetsvoorstellen aangevat na de zomer. Verwacht wordt dat de regering ook een initiatief ter zake zal nemen. De VLAVABBS-passage in de Commissie bleef alvast niet onopgemerkt: vele vragen werden gesteld over hoe de akte van aangifte van levenloos kind nu opgemaakt werd, de relatie met de levensvatbaarheidsgrens van de vrucht en het onderscheid tussen een geboorte- en overlijdensakte.

AANBEVOLEN: Gezinshereniging in de praktijk bij de gemeentelijke administratie

De Koning Boudewijnstichting publiceert samen met VLAVABBS en GAPEC de brochure “Gezinshereniging. In de praktijk bij de gemeentelijke administratie”. Voor de redactie tekende het Agentschap Alter.
Hoe gaan gemeentelijke administraties om met de complexe thematiek van gezinshereniging? Welke praktische tools ontwikkelen de gemeenten & de personen aan het loket om de procedure vlotter te laten verlopen, zowel voor henzelf als voor de aanvrager? Waar zien zij ruimte voor verbetering, en welke tips & ideeën willen ze delen met andere gemeenten?
Deze gids wil een kijk bieden op praktijken inzake gezinshereniging op het gemeentelijk niveau, op de ervaringen van actoren die rechtstreeks in aanraking komen met migranten op het gemeentelijk niveau. Voorbij de uitsluitend administratieve procedures werpt de gids een blik op de diverse uitdagingen op sociaal en menselijk vlak die men hier tegen komt.
De publicatie kan vanaf 1 juni 2015 verkregen worden bij de Stichting en blijft ook elektronisch beschikbaar.

Rijksregister instructies afstamming IT 110 en IT 114

Op 5 juni 2015 stelde het Rijksregister praktische onderrichtingen ter beschikking over de twee nieuwe wettelijke informatietypes: de afstamming in opgaande (IT 110) en nederdalende lijn (IT 114).
Bij een nieuwe collecte van een kind wordt de afstamming in opgaande lijn (IT 110) onmiddellijk opgenomen in het dossier en automatisch bijgewerkt in het IT 114 in de dossiers van de ouders. De onderrichtingen gaan in op twee mogelijke verwerpingen en een reeks noodzakelijke kleine aanpassingen om fouten te vermijden.
De diensten van het Rijksregister zorgen voor de automatische bijwerking van het IT 114 in de dossiers van de ouders wanneer er in het dossier van het kind slechts één informatiegegeven voor het IT 110 staat vermeld (als typevoorbeeld kan een ouderlijke afstamming gelden). Op die manier worden 92,92% van de dossiers automatisch bijgewerkt.
Bij twee of meerdere informatiegegevens in het IT 110 (als voorbeeld kan een moederlijke afstamming met nadien een erkenning door de vader genoemd worden) dient de bijwerking van het IT 114 rechtstreeks in het dossier van de ouders door de gemeente te gebeuren. Het Rijksregister stelt lijsten van deze kinderen ter beschikking in de week van 6 juli 2015. Wanneer de ouders niet ingeschreven zijn in de gemeente van beheer van het kind, ingeschreven zijn in het buitenland, van ambtswege afgevoerd of afgeschreven naar het buitenland, dient het dossier - gegroepeerd per gemeente - bezorgd te worden aan de regionale afvaardiging. Wanneer de ouders zijn overleden of nooit werden gecollecteerd, is er geen bijwerking nodig. Een bijwerking via een fictief nummer is wel noodzakelijk als de ouders ingeschreven zijn in België en kinderen van vreemde nationaliteit hebben in het buitenland.
Tot slot: het Rijksregister stelde op 12 juni 2015 voor alle betrokken gemeenten opnieuw een lijst ter beschikking van dossiers die geen enkele informatie betreffende de afstamming in het IT 110 bevatten (1,32% van de dossiers). De informatie van het IT 110 kan uiteraard nooit louter op verklaring worden bijgewerkt: bij geen of onvoldoende documentair bewijs wordt een onbekende afstamming genoteerd.
Wettelijke achtergrond: zie lager Aanpassingen Rijksregister 1 januari 2015.

Gedwongen huwelijken: handleiding

Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen realiseerde een handleiding over gedwongen huwelijken bestemd voor professionelen die in hun werk met dit fenomeen kunnen in contact komen, waaronder natuurlijk ook in eerste plaats de ambtenaren van de burgerlijke stand. De handleiding bevat een uiteenzetting van de problematiek van gedwongen huwelijken (definitie van het concept, de begrippen instemming en dwang, partnerkeuze en het huwelijk in een migratiecontext, enz.), en een overzicht van de risicofactoren die het mogelijk maken om risicosituaties of daadwerkelijke gevallen van gedwongen huwelijk vast te stellen. De handleiding omvat ook adviezen over het gepaste gedrag tegenover slachtoffers en over stappen die moeten genomen worden om hen bij te staan en/of door te verwijzen naar de bevoegde diensten. De handleiding raadplegen of bestellen kan op de website van het Instituut.

Genealogische firma wenst zelf opzoekingen te doen

VLAVABBS wordt om advies gevraagd door gemeenten die de vraag krijgen van een genealogische firma om tegen betaling zelf opzoekingen te doen in de registers van de burgerlijke stand én in de bevolkingsregisters.
De vereniging is van mening dat een derde (zelfs een genealogische firma onder mandaat van een notaris om genealogische opzoekingen te doen in het kader van erfenis) niet gerechtigd is om zelf opzoekingen te doen in de registers van de burgerlijke stand, noch in de bevolkingsregisters tenzij het om akten van de burgerlijke stand gaat van meer dan 100 jaar oud of bevolkingsregisters die meer dan 120 jaar geleden werden afgesloten.
Wat de registers van de burgerlijke stand jonger dan 100 jaar betreft sluit art. 45 Burgerlijk Wetboek (BW) in beginsel een rechtstreekse raadpleging van de registers door derden ongeacht de hoedanigheid uit, er is wel een recht van toegang onder de vorm van uittreksels en afschriften. De registers van de burgerlijke stand van meer dan 100 jaar oud zijn wel zelf raadpleegbaar in de rijksarchieven of de gemeentelijke archiefdiensten.
Het KB van 16 juli 1992 betreffende het verkrijgen van informatie uit de bevolkingsregisters en het vreemdelingenregister (zoals recent gewijzigd door het KB van 5 januari 2014 dat een verruiming voorzag voor het verkrijgen van informatie uit de bevolkingsregisters voor genealogische, historische of andere wetenschappelijke doeleinden) voorziet:
- een rechtstreekse raadpleging van de bevolkingsregisters door derden voor genealogische doelen wanneer de registers meer dan 120 jaar geleden werden afgesloten. Het college bepaalt de raadplegingsmodaliteiten onder toezicht van de gemeentelijke veiligheidsconsulent - geen rechtstreekse raadpleging maar wel de aflevering via uittreksels en getuigschriften voor genealogische doelen wanneer de registers minder dan 120 jaar geleden werden afgesloten wanneer de betrokken persoon, diens langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner of één van de afstammelingen in eerste graad hun toestemming geven
- geen rechtstreekse raadpleging maar wel de aflevering via uittreksels en getuigschriften uit de bevolkingsregisters van minder dan 100 jaar oud in zoverre er een wettelijke basis is (opvragen erfgenamen kan als dusdanig beschouwd worden).
Tot slot: ook het finaliteits- en proportionaliteitsbeginsel uit de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens zijn van toepassing. Inzake finaliteit (opzoeken erfgenamen onder mandaat notaris) lijkt er geen probleem. Het proportionaliteitsbeginsel (gemeente moet er over waken niet meer informatie te verstrekken dan nodig voor het doeleinde van de aanvrager) kan echter al niet gegarandeerd worden als de aanvrager zelf de registers raadpleegt en dus kennis kan nemen van de andere te beschermen persoonsgegevens die niet nodig zijn voor de finaliteit van zijn opzoekingen.

Nieuwe adresstructuur Rijksregister

Het Rijksregister start in 2016 met een nieuwe adresstructuur (adres hoofdverblijfplaats IT 020). De krachtlijnen van deze hervorming en de stand van zaken worden nu reeds informatief toegelicht in een omzendbrief gepubliceerd op 8 juni 2015. Verdere details volgen later.

Consulair Wetboek

Op 21 januari 2014 verscheen in het Staatsblad de Wet van 21 december 2013 houdende het Consulair Wetboek. Het Consulair Wetboek groepeert een aantal oude wetgevingen op consulair gebied, moderniseert de oude teksten, schaft bepalingen af of past deze aan waar nodig. Een groot deel van de behandelde materies raken rechtstreeks deze van de burgerlijke stand of bevolking.
Hoofdstuk 3 van het Consulair Wetboek regelt de uitoefening van de bevoegdheid burgerlijke stand in de consulaire posten. Zo worden de huwelijken op post afgeschaft, inzake akten van erkenning en naamgeving is er dan weer een uitbreiding van de bevoegdheid. Belgische ambtenaren van de burgerlijke stand krijgen de bevoegdheid overlijdensakten op te maken voor Belgen die in het buitenland overleden buiten het ressort van elk Belgisch consulaat.
Hoofdstuk 5 bepaalt o.m. hoe de registers van de burgerlijke stand gehouden worden, dit kan ook op elektronische wijze. Hoofdstuk 6 regelt de bevoegdheid van de consulaire posten inzake nationaliteit en hoofdstuk 7 de legalisatie en het onderzoek van vreemde documenten. Elke overheid, ook een gemeentebestuur, kan een inhoudelijk onderzoek vragen naar de inhoudelijke juistheid van een akte. De kosten worden gedragen door diegene die het document voorlegt. Indien de akte of het document authentiek worden bevonden zijn de kosten voor staat.
Hoofdstuk 8 omvat de regels over de consulaire bevolkingsregisters en de afgifte van identiteitskaarten. Hoofdstuk 10 handelt over de afgifte van paspoorten, hoofdstuk 11 over de consulaire attesten. Hoofdstuk 12 ten slotte gaat over de geboorte en het overlijden aan boord van schepen en vliegtuigen en de rol van de consulaire posten hierbij.
Het Consulair Wetboek trad in werking op 15 juni 2014 (KB van 19 april 2014 tot vaststelling van de datum van inwerkingtreding van de wet van 21 december 2013 houdende het Consulair Wetboek, Belgisch Staatsblad 30 april 2014). Op 4 juni 2014 verschenen in het Staatsblad 4 KB's en een MB die de verdere uitvoeringsmodaliteiten van de in het Consulair Wetboek opgenomen bepalingen regelen met betrekking tot de consulaire bevolkingsregisters, legalisatie, consulaire nationaliteitsattesten, identiteitskaarten en paspoorten.
De wet van 18 december 2014 (Reparatiewet afstamming meemoeder en nieuwe naamrecht) past het Consulair Wetboek in die zin aan dat ouders van Belgische kinderen die hun woonplaats in het buitenland hebben voortaan op de ambassades/consulaten terecht kunnen voor het afleggen van een verklaring van naamkeuze ingevolge het overgangsrecht.
Op 22 januari 2015 verscheen een vernieuwde Omzendbrief in het Staatsblad inzake de legalisatie en de mogelijkheid tot het laten verrichten van een onderzoek naar de echtheid, inhoudelijke authenticiteit en conformiteit aan de lokale wetgeving van vreemde documenten.

Strafregister-update: uitstel afschaffing gemeentelijk strafregister met 3 jaar verlengd

VVSG en VLAVABBS zitten sinds juli samen met FOD Justitie om de geplande afschaffing van het gemeentelijk strafregister tegen 1 januari 2015 voor te bereiden. Hoewel er de voorbije maanden constructief overleg plaatsvond, zag het er steeds meer naar uit dat FOD Justitie opnieuw de deadline niet zou halen. Op 29 december 2014 verscheen in het Staatsblad de wet diverse bepalingen Justitie (hoofdstuk 10), die de inwerkingtreding van het Centraal Strafregister en het verdwijnen van het gemeentelijk strafregister uitstelt met een periode van 3 jaar. Een en ander wordt verduidelijkt door Omzendbrief nr. 240 die in het Staatsblad verscheen op 16 februari 2014.
VVSG en VLAVABBS begrijpen het nieuwe uitstel in het kader van het behoud van de dienstverlening aan de burger. We pleiten wel voor een implementatie op een kortere termijn, met de mogelijkheid om met een uitvoeringsbesluit de inwerkingtreding van het Centraal Strafregister te vervroegen van zodra alle beleidsmatige en technische aspecten geregeld zijn. Bovendien willen we een onmiddellijke implementatie van deelaspecten, bv. rechtstreeks ingeven van veroordelingen door de griffies, van zodra deze technisch gerealiseerd kunnen worden. Zo blijven we druk zetten op FOD Justitie en mag het nieuwe uitstel geen comfortabele zetel voor FOD Justitie inhouden.
Meer informatie vindt u verder in dit overzichtsdocument, het septembernummer van Lokaal, de presentatie van het project door de FOD Justitie, de resultaten van de bevraging door VVSG en VLAVABBS en de website van de VVSG.

Aanpassingen Rijksregister 1 januari 2015

Het Rijksregister publiceerde op 22 december 2014 eerste onderrichtingen over een aantal wijzigingen die ingaan op 1 januari 2015. Het gaat over de nieuwe wettelijke informatiegegevens in het Rijksregister (ascendenten in eerste graad, afstammelingen in eerste graad en de rechtsbekwaamheid), de invoer van de gegevens van de akten van de burgerlijke stand in het Rijksregister door de ambtenaren van de burgerlijke stand die de akten opstelden en de afstamming van de meemoeder.
Op 22 december 2014 verscheen in het Staatsblad het Koninklijk Besluit van 5 december 2014 tot wijziging van het KB van 3 april 1984 betreffende de toegang door sommige openbare overheden tot het Rijksregister van de natuurlijke personen, alsmede betreffende het bijhouden en de controle van de informaties, teneinde de procedure en de modaliteiten voor de verificatie van de opname in het Rijksregister door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de in de akten van de burgerlijke stand opgenomen gegevens, te regelen. De inwerkingtreding is voorzien op 1 januari 2015.
De Wet van 15 december 2013 houdende diverse bepalingen inzake administratieve vereenvoudiging verschenen in het Staatsblad op 31 december 2013 creëerde reeds een wettelijke basis voor het opnemen van de gegevens uit de akten van de burgerlijke stand in het Rijksregister door de ambtenaar van de burgerlijke stand die de akte heeft opgemaakt. Tot nu toe was wettelijk gezien enkel de gemeente van woonst bevoegd, al bestonden er twee projecten van het Rijksregister "collecte in de geboorteplaats" en "e-death" waarbij respectievelijk de geboorteplaats en overlijdensplaats reeds instonden voor de collecte en het bijwerken van het Rijksregister. Het huidig KB werkt het principe van de rechtstreekse invoer van de gegevens in het Rijksregister door de ambtenaar van de burgerlijke stand die de akte van de burgerlijke stand heeft opgesteld verder uit. Het gaat om geboorteakten, met uitzondering van geboorteakten van kinderen van asielaanvragers die moeten ingeschreven worden in het Wachtregister, huwelijks- en overlijdensakten. De bevolkingsdienst krijgt een elektronische melding ter verificatie van de gegevens. Als er een fout wordt vastgesteld, dient de ambtenaar van de burgerlijke stand die de akte opstelde op de hoogte te worden gebracht. Deze kan een procedure art. 99-100 of vonnis van verbetering opstarten. De praktische onderrichtingen voor de gegevensinvoer werden door het Rijksregister gepubliceerd op 12 januari 2015.
Op 10 december 2014 verscheen in het Staatsblad het Koninklijk Besluit van 23 november 2014 tot wijziging van het koninklijk besluit van 16 juli 1992 tot vaststelling van de informatie die opgenomen wordt in de bevolkingsregisters en in het vreemdelingenregister en het koninklijk besluit van 8 januari 2006 tot bepaling van de informatietypes, verbonden met de informatiegegevens bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister van de natuurlijke personen, met het oog op de opname van de informatiegegevens betreffende de afstamming. Ook dit KB verscheen in uitvoering van de Wet van 15 december 2013 houdende diverse bepalingen inzake administratieve vereenvoudiging verschenen in het Staatsblad op 31 december 2013. De afstamming in rechtstreekse opgaande (IT 110) en nederdalende lijn (IT 114) worden vanaf 1 januari 2015 als wettelijke informatiegegevens in het Rijksregister opgenomen.

Reparatiewet afstamming meemoeder en nieuwe naamrecht

In het Staatsblad verscheen op 23 december 2014 de wet van 18 december 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van internationaal privaatrecht, het Consulair Wetboek, de wet van 14 mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde. De wet treedt in werking op 1 januari 2015 samen met de afstamming van de meemoeder. Het door deze reparatiewet herschreven overgangsrecht met betrekking tot de verklaringen van naamkeuze voor kinderen geboren of geadopteerd voor 1 juni 2014 (art. 12 van de Wet van 8 mei 2014) geldt retroactief vanaf 1 juni 2014. VLAVABBS stelt een volledige gecoördineerde versie van de wetgeving inzake afstamming en naam (wijzigingen nieuwe naamrecht, afstamming meemoeder én Reparatiewet) ter beschikking. Met het oog op de praktische toepassing verscheen op 29 december 2014 in het Staatsblad ook een Omzendbrief van de Minister van Justitie.
De reparatiewet bevat als belangrijkste onderdelen (naast enkele juridisch-technische verbeteringen van de verwijzingen en sommige bewoordingen):
* de meemoeder toe te laten het vaderschap te betwisten in bepaalde gevallen zoals dat omgekeerd ook reeds mogelijk was
* het internationaal privaatrecht te verduidelijken wat het toepasselijk recht en de bevoegde rechter betreft bij de vestiging van een afstammingsband langs meemoederszijde (voor het vestigen van een afstammingsband geldt voortaan steeds het recht van de staat waarvan de persoon in kwestie de nationaliteit heeft)
* ouders van Belgische kinderen die hun woonplaats in het buitenland hebben kunnen voortaan terecht op de ambassades/consulaten voor het afleggen van een verklaring van naamkeuze ingevolge het overgangsrecht
* moeder en meemoeder zullen op dezelfde wijze als moeder en vader gebruik kunnen maken van het nieuwe naamrecht met alle keuzemogelijkheden die dat inhoudt, bij gebreke van een keuze of bij onenigheid krijgt het kind de naam van de meemoeder
* de verklaring van naamkeuze ingevolge het overgangsrecht (art. 12 Wet 8 mei 2014) kan enkel afgelegd worden onder voorbehoud dat ouders/adoptanten geen gemeenschappelijke meerderjarige kinderen hebben op de dag van het afleggen van de verklaring. Daarnaast wordt de termijn van 3 maanden om een verklaring van naamkeuze ingevolge het overgangsrecht af te leggen na een nieuwe geboorte of adoptie uitgebreid tot één jaar (bv. gemeenschappelijk kind geboren in 2013, nieuw kindje geboren in 2016). Bovendien krijgt iedereen één jaar de tijd om een verklaring van naamkeuze ingevolge het overgangsrecht af te leggen bij het vaststellen van een tweede afstammingsband van voor 1 juni 2014 geboren gemeenschappelijke minderjarige kinderen (bv. een erkenning in 2016 van een kind geboren in 2013).

Omzendbrief toepassing art. 316bis 2° BW

Op 8 december 2014 verscheen in Staatsblad de Omzendbrief ter aanvulling van de omzendbrief van 7 mei 2007 betreffende de wet van 1 juli 2006 tot wijziging van de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het vaststellen van de afstamming en de gevolgen ervan. Concreet gaat het om de toepassing van art. 316bis 2° Burgerlijk Wetboek. Dit handelt over het uitschakelen van het vermoeden van vaderschap van de echtgenoot van de moeder wanneer het kind geboren is meer dan 300 dagen na de datum waarop de echtgenoten blijkens het bevolkingsregister, het vreemdelingenregister of het wachtregister op verschillende adressen zijn ingeschreven, voor zover zij nadien niet opnieuw zijn ingeschreven op hetzelfde adres. De omzendbrief verduidelijkt dat deze bepalingen strikt dienen geïnterpreteerd te worden. Er dient sprake te zijn van een verschillend adres na samenwoonst op hetzelfde adres binnen het huwelijk. Indien de echtgenoten op verschillende adressen waren ingeschreven sinds het begin van hun huwelijk, blijft het gewone vermoeden van vaderschap van toepassing. Hetzelfde geldt als één van de echtgenoten nooit is ingeschreven in één van de voormelde registers.

Familierechtbank

Vanaf 1 september 2014 is in elk gerechtelijk arrondissement een familierechtbank actief. De familierechtbank, een speciale afdeling van de rechtbank van eerste aanleg, behandelt alle familiale zaken. Dit heeft ook voor de ambtenaren en beambten van de burgerlijke stand gevolgen. Zo worden een heel aantal verwijzingen naar de rechtbank van eerste aanleg of de vrederechter in het burgerlijk wetboek, het wetboek internationaal privaatrecht, het wetboek van de Belgische nationaliteit en het gerechtelijk wetboek vervangen door een verwijzing naar de familierechtbank (gecoördineerde versies vindt u via de Justel-databanken).
Het is voortaan niet meer de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg die toelating geeft om genealogische opzoekingen te laten verrichten, maar de familierechtbank. De familierechtbank behandelt ook de toelating tot huwelijk van een minderjarige. Tegen een weigeringsbeslissing van een aangifte van huwelijk, de voltrekking van het huwelijk, de melding van een wettelijke samenwoning in de bevolkingsregisters of de erkenning van een buitenlandse akte/gerechtelijke beslissing zal beroep moeten aangetekend worden bij de familierechtbank in plaats van de rechtbank van eerste aanleg. De homologatie van een akte van bekendheid in het kader van een huwelijks- of nationaliteitsdossier gebeurt ook bij de familierechtbank. De familierechtbank staat in voor de vonnissen van echtscheiding of betwisting van de afstamming. Ook in art. 316bis (uitschakeling wettelijk vermoeden van vaderschap) wordt de familierechtbank ingeschreven. Last but not least doet de familierechtbank uitspraak in het belang van het gezin bij gebreke van overeenstemming tussen de echtgenoten om de echtelijke verblijfplaats vast te stellen (voorlezing art. 214 bij de huwelijksvoltrekking). Geschillen in verband met de toepassing van de wetgeving op de begraafplaatsen en de lijkbezorging worden trouwens voortaan door de vrederechter behandeld.

Inwerkingtreding nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid op 1 september 2014

De wetgeving inzake de nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid treedt op 1 september 2014 (Wet van 12 mei 2014 houdende wijzigingen en coördinatie van diverse wetten inzake Justitie, Belgisch Staatsblad 19 mei 2014). Een korte samenvatting van de nieuwe wetgevende bepalingen en de gevolgen voor burgerlijke stand en bevolking vindt u in dit overzichtsdocument. De instructies voor het Rijksregister vindt u hier.

Wijziging decreet begraafplaatsen en lijkbezorging

Op 19 juni 2014 verscheen in het Staatsblad het decreet van 28 maart 2014 houdende wijziging van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging, wat de laatste wilsbeschikking en de begraving of crematie van levenloze kinderen betreft. Twee wijzigingen worden beoogd:
- het afleggen van een laatste wilsbeschikking wordt mogelijk vanaf 16 jaar
- de minimum-zwangerschapsduur van 12 weken voor de begraving of crematie van foetussen wordt afgeschaft.

Diverse bepalingen Justitie

Op 14 mei 2014 verscheen in het Staatsblad de Wet van 25 april 2014 houdende diverse bepalingen betreffende Justitie. In deze wet zijn er ook bepalingen die de burgerlijke stand aanbelangen. VLAVABBS stelt een uitgebreide samenvatting ter beschikking. De voornaamste wijzigingen alvast op een rij:
1. Modernisering burgerlijke stand (dit onderdeel van de wet treedt in werking op 24 mei 2014 !)
Het stapje voor stapje vereenvoudigen van de inhoud van de akten gaat door.
Zo wordt in art. 34 van het burgerlijk wetboek gewijzigd:
- akten van de burgerlijke stand mogen niet langer het uur vermelden waarop ze zijn opgemaakt, enkel het jaar en de dag (datum) is voldoende. De akten dienen wel nog steeds chronologisch na mekaar worden ingeschreven
- de geboortedatum in plaats van de leeftijd wordt opgenomen voor de partijen (dit gebeurde reeds in de praktijk)
- het vermelden van de woonplaats van de partijen wordt geschrapt in het algemene art. 34, maar de woonplaats blijft meestal nog een verplicht gegeven in de akten omdat ze vermeld staat in art. 57 (verplichte vermeldingen geboorteakte), art. 62 (verplichte vermeldingen erkenningsakte), art. 76 (verplichte vermeldingen huwelijksakte) en art. 79 (verplichte vermeldingen overlijdensakte)
- de Koning krijgt de bevoegdheid om via Koninklijk Besluit modellen van de akten vast te stellen en vermeldingen aan de akten toe te voegen.
Art. 38 tweede lid wordt opgeheven m.a.w. dient niet langer in de akte te worden vermeld dat de akte voorgelezen werd.
In art. 71 wordt de (overbodige) vermelding dat de getuigen van een akte van bekendheid van het mannelijke of vrouwelijke geslacht mogen zijn, bloedverwanten of geen bloedverwanten opgeheven.
Art. 76 9° wijzigt de vermelding van de getuigen in de huwelijksakte. Voortaan worden enkel de voornamen, de naam en de geboortedatum van de getuigen vermeld. De woonplaats en de (aan)verwantschap worden niet meer vermeld.
In art. 78 BW wordt de (overbodige) vermelding "verwant van de overledene of een derde" in verband met de aangever van een overlijden geschrapt.
Art. 79 BW (de inhoud van de overlijdensakte) wordt herschreven. Voortaan wordt de eventuele verwantschap van de aangever niet meer vermeld. De aangever van het overlijden verschijnt in de overlijdensakte enkel met voornamen, naam, woonplaats en geboortedatum.
2. Wijzigingen aan het Wetboek van de Belgische nationaliteit
Het gaat enkel om kleine wijzigingen (o.a. in verband met de randmelding van een vervallenverklaring). Er verandert niets aan de voorwaarden of de procedure om de Belgische nationaliteit te verwerven, behalve dat nationaliteitsverklaring op basis van art. 12bis § 1 3° voortaan ook kan als adoptant van een Belgisch minderjarig kind. De gecoördineerde versie van het Wetboek van de Belgische nationaliteit op deze pagina werd eveneens bijgewerkt.
3. Adoptie
Ter info: ook hier zijn er kleine wijzigingen, die niet rechtstreeks van belang zijn voor de ambtenaar van de burgerlijke stand.
4. Wetgeving inzake de onbekwaamheid en de instelling van een nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid
De inwerkingtreding van deze wetgeving wordt uitgesteld tot 1 september 2014 (bevestigd door de Wet van 12 mei 2014 houdende wijzigingen en coördinatie van diverse wetten inzake Justitie, Belgisch Staatsblad 19 mei 2014). Er zijn ook minder belangrijke technische wijzigingen in verband met deze wetgeving.

Koninklijk Besluit tot opname van de beslissingen in verband met schijnhuwelijken en schijn-wettelijke samenwoningen in de bevolkingsregisters en het wachtregister

Op 24 maart 2014 verscheen in het Staatsblad het Koninklijk Besluit van 28 februari 2014 (inwerkingtreding 3 april 2014), dat voorziet in de opname van de beslissingen in verband met schijnhuwelijken en schijn-wettelijke samenwoningen in de bevolkingsregisters en het wachtregister.
Voor schijnhuwelijken gaat het om de deze beslissingen:
- de afgifte van het bericht van ontvangst bedoeld in art. 64 § 1 Burgerlijk Wetboek wanneer aan het huwelijk een verblijfsrechtelijk voordeel verbonden is
- de weigering van de opmaak van een akte van aangifte van het huwelijk zoals voorzien in art. 63 § 2 2e lid en § 4 Burgerlijk Wetboek gemotiveerd door twijfels over de authenticiteit of de geldigheid van de documenten
- het uitstel van de voltrekking van een huwelijk zoals bedoeld in art. 167 2e lid Burgerlijk Wetboek
- de weigering van de voltrekking van een huwelijk zoals voorzien in art. 167 1e lid Burgerlijk Wetboek.
Voor schijn-wettelijke samenwoningen gaat het om de volgende beslissingen:
- het uitstel van de melding van de verklaring van wettelijke samenwoning zoals voorzien in art. 1476quater 2e lid Burgerlijk Wetboek
- de weigering van de melding van de verklaring van wettelijke samenwoning zoals voorzien in art. 1476quater 1e lid Burgerlijk Wetboek.
VLAVABBS vroeg al lang de opname van deze beslissingen in het Rijksregister of in een aparte databank. Op die manier kunnen de ambtenaren van de burgerlijke stand kennis nemen van eventuele antecedenten van betrokkenen op vlak van schijn-relaties en kan het fenomeen van "shopping" tussen gemeenten vermeden en opgevolgd worden. VLAVABBS vindt het spijtig dat - omwille van privacy-redenen - de gegevens slechts 5 jaar zullen bewaard worden. Spijtig is ook dat indien het toch - na een beroepsprocedure - tot een huwelijk of een melding van wettelijke samenwoning komt, de gegevens onmiddellijk gewist worden. Dit kan de opvolging van deze huwelijken of wettelijke samenwoningen bemoeilijken. Omdat de gegevens op termijn steeds gewist worden, blijft het absoluut van belang Dienst Vreemdelingenzaken goed in te lichten over de opeenvolgende beslissingen.
Concreet worden de beslissingen ingevoerd in de nieuwe informatiegegevens IT 124 en IT 125. De concrete codes en onderrichtingen vindt u terug in deze Omzendbrief van de FOD Binnenlandse Zaken.

Afschaffing identiteitsstuk voor pasgeborenen

Op 21 maart 2014 verscheen in het Staatsblad het KB van 22 oktober 2013 tot wijziging van het koninklijk besluit van 10 december 1996 betreffende de verschillende identiteitsdocumenten voor kinderen onder de twaalf jaar. De voornaamste wijzigingen:
- het identiteitsstuk voor kinderen (het kleine vierkantje kaartje) wordt afgeschaft met ingang van 31 maart 2014. Het was onpraktisch, verouderd en onveilig. Bovendien kon men er niet mee reizen
- de geldigheidsduur van de KIDS-ID wordt standaard steeds drie jaar
- pleegouders en verantwoordelijken van pleeginstellingen kunnen voortaan een KIDS-ID of identiteitsbewijs (voor niet-Belgische kinderen) uitgereikt krijgen indien er een bewijs van de gerechtelijke beslissing of de beslissing van het comité voor bijzondere jeugdzorg wordt voorgelegd waarbij het kind aan de pleegouder(s) of een pleeginstelling werd toevertrouwd.
Alle informatie vindt u in de Omzendbrief van de FOD Binnenlandse Zaken.

Aanpassing KB 16 juli 1992

Op 17 januari 2014 verscheen in het Staatsblad het Koninklijk besluit van 5 januari 2014 tot wijziging van het koninklijk besluit van 16 juli 1992 betreffende het verkrijgen van informatie uit de bevolkingsregisters en uit het vreemdelingenregister. Een nieuwe gebruiksmogelijkheid, namelijk het bekomen van informatie uit de bevolkingsregisters voor genealogische, historische of andere wetenschappelijke doeleinden wordt hiermee ingevoerd en geregeld. De informatie kan ter beschikking worden gesteld via uittreksels of getuigschriften, personenlijsten of rechtstreekse raadpleging. Bovendien wordt een kader met voorwaarden gecreëerd om de bevolkingsregisters op papier gehouden op een digitale drager over te zetten. De Minister van Binnenlandse Zaken publiceerde ook een omzendbrief over de wijziging aan het KB.
Concreet kan informatie uit bevolkingsregisters die meer dan 120 jaar geleden afgesloten werden zonder meer ter beschikking worden gesteld. Ook reproducties van de registers kunnen worden verstrekt, deze mogen echter niet verder verspreid worden. Voor uittreksels en getuigschriften met gegevens uit bevolkingsregisters die minder dan 120 jaar geleden afgesloten gelden is de toestemming van de betrokken persoon of verwant noodzakelijk. Het Verslag aan de Koning bij het KB benadrukt dat het aan de aanvrager zelf, en dus niet aan de gemeente, toekomt om aan deze toestemming te geraken. Bij gebrek aan afstammelingen in de eerste graad kan de toestemming worden gegeven door het college van burgemeester en schepenen. Dat laatste beslist ook over het afleveren van personenlijsten. Voor de aflevering van uittreksels, getuigschriften, personenlijsten en reproducties van registers mag de gemeente een kostprijs aanrekenen.

Personenlijsten scholen

Inzake het afleveren van personenlijsten aan scholen wijst de FOD Binnenlandse Zaken er nogmaals op dat een gemotiveerde beslissing van het college van burgemeester en schepenen noodzakelijk is, waarbij de nodige voorzichtigheid aan de dag moet worden gelegd. Het werven van leerlingen of zich positioneren op de scholenmarkt kan geen aanleiding geven tot het verstrekken van personenlijsten.

Hoorzittingen Vlaams Parlement en Kamer

Onze vereniging werd begin januari uitgenodigd in het Vlaams Parlement en in de Kamer van Volksvertegenwoordigers om onze visie op een potentiële hervorming van respectievelijk het begraafplaatsen- en lijkbezorgingsdecreet en de naamwetgeving toe te lichten.
Op 14 januari 2014 evalueerden voorzitter Steve Heylen en ondervoorzitter Martine Verbeek in de Commissie Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Decreetsevaluatie, Inburgering en Toerisme de Conceptnota voor nieuwe regelgeving over begraafplaatsen en lijkbezorging in Vlaanderen. Deze nota was een initiatief van Vlaams volksvertegenwoordiger Katrien Schryvers, die de voorbije jaren regelmatig parlementaire vragen stelde over de materie van de begraafplaatsen en de lijkbezorging. In het uitgebreide verslag kan u zien dat ook de VVSG, vertegenwoordigers van armoedeorganisaties, de begrafenisondernemers en de crematoria samen met onze vereniging het woord voerden.
Een week nadien, op 21 januari 2014, kwam in het Adviescomité voor de Maatschappelijke Emancipatie het standpunt van VLAVABBS over het regeringsontwerp ter herziening van de naamwetgeving aan bod. VLAVABBS was samen met onze Franstalige collega's van GAPEC uitgenodigd om de burgerlijke stand over de haalbaarheid in de praktijk van een herziening te horen. Voor VLAVABBS sprak voorzitter Steve Heylen, voor GAPEC voorzitter Danielle Adriaenssens en secretaris Francine Vandenhende.
VLAVABBS vindt het alvast zeer positief dat de volksvertegenwoordigers bereid waren de praktijk via onze beide verenigingen aan bod te laten komen. In het eindadvies en verslag werd alvast vermeld dat een hervorming duidelijk, administratief en technisch uitvoerbaar moet zijn. Wij blijven dit opvolgen.

Schijnrelaties

Ambtenaren van de burgerlijke stand zijn reeds lang vertrouwd met de problematiek van de schijnhuwelijken en -wettelijke samenwoningen, alsook de gedwongen huwelijken en wettelijke samenwoningen. Schijnrelaties zijn een ernstig maatschappelijk probleem dat jaarlijks een groot aantal slachtoffers maakt. De impact van een schijnrelatie op het leven van een slachtoffer kan erg groot zijn, zowel financieel, psychologisch tot soms zelfs fysiek. Om slachtoffers te bereiken en bewust te maken zet de overheid een grootscheepse informatiecampagne op poten. U vindt er alles over op deze website.

Wetswijzigingen strijd tegen de schijnhuwelijken en de schijnwettelijke samenwoningen

Op 23 september 2013 verscheen in het Staatsblad de Wet van 2 juni 2013 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, de wet van 31 december 1851 met betrekking tot de consulaten en de consulaire rechtsmacht, het Strafwetboek, het Gerechtelijk Wetboek en de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, met het oog op de strijd tegen de schijnhuwelijken en de schijnwettelijke samenwoningen. De wijzigingen treden op 3 oktober 2013 in werking. Twee omzendbrieven betreffende de toepassing van deze wetswijzigingen en de gegevensuitwisseling met de dienst vreemdelingenzaken met meldingsfiche werden eveneens gepubliceerd in het Staatsblad van 23 september. VLAVABBS zorgde voor een gecoördineerd overzicht met de wijzigingen per artikel. Uitgeverij Vanden Broele organiseert in samenwerking met VLAVABBS twee studiedagen in Gent en Leuven over deze materie.

Modernisering burgerlijke stand van start

Op 1 maart 2013 verscheen in het Staatsblad de Wet van 14 januari 2013 houdende diverse bepalingen inzake werklastvermindering binnen Justitie. Hoofdstuk 3 uit deze Wet bevat de definitieve goedkeuring van een aantal bepalingen inzake burgerlijke stand, die een eerste stapje vormen naar de globale modernisering van de burgerlijke stand. De wijzigingen treden op 1 september 2013 in werking. Het gaat o.m. over:
- de mogelijkheid voor de ambtenaar van de burgerlijke stand om beambten te machtigen om de akten van de burgerlijke stand op te stellen (en te tekenen)
- de afschaffing van de overschrijving "art. 80" van de overlijdensakte in de woonplaats. Deze heeft ook gevolgen voor de FOD Buitenlandse Zaken
- machtiging aan de regering om via KB de vorm en inhoud van de akten van de burgerlijke stand vast te leggen
- data worden voortaan in cijfers uitgedrukt.

Registratie wilsverklaring euthanasie

De FOD Volksgezondheid stelt een publieksfolder ter beschikking over de wilsverklaring euthanasie. Daarnaast maakte de FOD ook een korte handleiding hoe het formulier wilsverklaring euthanasie correct in te vullen. Alle documenten en informatie over euthanasie (FAQ, wetgeving, blanco formulier, enz.) is terug te vinden op www.euthanasiewilsverklaring.be.

Wijziging decreet begraafplaatsen en lijkbezorging

Op 15 maart 2013 verscheen in het Staatsblad het decreet van 22 februari 2013 houdende wijziging van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging, wat de vermelding van het bestaan van een uitvaartcontract in de wilsbeschikking betreft. Een uitvaartcontract is een contract dat de laatste wilsbeschikking van een persoon regelt en dat gesloten wordt tussen een privépersoon enerzijds en een notaris, een begrafenisonderneming, een verzekeringsmaatschappij, ... anderzijds. De ambtenaar van de burgerlijke stand kan voortaan na een overlijden de begrafenisondernemer en de eventuele nabestaanden op de hoogte brengen van het bestaan van een contract met de precieze bepalingen van de wilsbeschikking van de overledene, indien deze dat afgesloten en laten registreren heeft in zijn laatste wilsbeschikking bij de gemeente. De laatste wilsbeschikking kan dus informatie bevatten over: de wijze van lijkbezorging, de asbestemming, het ritueel van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid, de gemeente waar men begraven wil worden of de gemeente waar de as begraven, bijgezet of uitgestrooid moet worden en het uitvaartcontract.

Wijzigingen Wetboek van de Belgische nationaliteit

Op 1 januari 2013 werd het Wetboek van de Belgische nationaliteit grondig gewijzigd. De wetswijziging werd op 14 december 2012 in het Staatsblad gepubliceerd.
Op 31 december 2012 volgde in het Staatsblad een kleine correctie en de aanduiding van de registratiekantoren voor de heffing van het speciaal registratierecht.
Op 21 januari 2013 werd in het Staatsblad een uitvoeringsbesluit gepubliceerd (enkele errata in dit KB verschenen op 18 februari), op 30 januari 2013 gevolgd door de lijst van landen waar het verkrijgen van akten van geboorte onmogelijk is op of zware moeilijkheden botst.
Op 14 maart 2013 verscheen in het Staatsblad de Omzendbrief inzake de nieuwe nationaliteitswetgeving.
Het Rijksregister paste de Onderrichtingen voor het bijhouden van de informatiegegevens aan de nieuwe wetgeving aan en verspreidde een omzendbrief met de nieuwe codes.

VLAVABBS maakte een nieuwe gecoördineerde versie van het Wetboek van de Belgische nationaliteit, aangevuld met de latere wijzigingen o.m. de Wet van 25 april 2014 houdende diverse bepalingen betreffende Justitie en de Wet van 20 juli 2015 tot versterking van de strijd tegen het terrorisme.

U vindt hier ook een overzichtsdocument met de belangrijkste wijzigingen.

Ook paste de vereniging de documentaire aktemodellen voor nationaliteit aan en maakte een aantal voorbeeldocumenten waarmee de gemeentebesturen aan de slag kunnen:
- een model-verklaring
- een attest bij het afleggen van de verklaring
- een brief om te voegen bij de kennisgeving van de ontbrekende stukken
- een brief met beslissing van niet-ontvankelijkheid
- het ontvangstbewijs wanneer de verklaring volledig wordt bevonden
- een ontvangstbewijs voor het overhandigen van een naturalisatiedossier aan de ambtenaar van de burgerlijke stand
- specifiek voor de verwerking van de verklaringen op basis van art. 11 § 2 WBN: een attest bij het afleggen van de verklaring, een brief én aangepaste kennisgeving ontbrekende stukken, het ontvangstbewijs van de volledigheid van het dossier en een brief met beslissing van niet-ontvankelijkheid.

De vereniging werkte per type van nationaliteitsverklaring een model uit dat een overzicht bevat van de gevraagde akten en stavinggstukken:
- art. 11 § 2 WBN
- art. 12bis § 1 1° WBN
- art. 12bis § 1 2° WBN
- art. 12bis § 1 3° WBN
- art. 12bis § 1 4° WBN
- art. 12bis § 1 5° WBN
- art. 24 WBN.