Het corona-virus en de dienstverlening bij burgerzaken

Op deze pagina bundelen we enerzijds een aantal good practices die ons bereikten over hoe burgerzaken kan omgaan met de huidige crisis en anderzijds de relevante berichten/updates van de hogere overheid inzake de dienstverlening burgerzaken.

Maatregelen DVZ 26-11-2021

DVZ publiceerde op gemcom een bijwerking van de nota van 4 juni 2021 waarin meegedeeld werd dat de gemeentes bepaalde aanvragen op digitale wijze kunnen aanvaarden. Het betreft aanvragen ingediend door vreemdelingen die reeds in een legaal lang verblijf zijn in België en ingeschreven in het Rijksregister. DVZ raadt nu aan maximaal van deze mogelijkheid gebruik van te maken. Daarnaast wordt het ook in afwijking van de algemene regels in de nota tijdelijk toegestaan om de aankomstverklaringen via digitale wijze af te leveren aan de derdelanders die zich melden voor een kort verblijf. De bijlages 19, 19ter, 15bis en 41bis dienen nog steeds in persoon aan het loket aangevraagd te worden. Ook de afgifte van attesten van immatriculatie en de verblijfskaarten kan niet opgeschort worden.

Beëdigd geneesheer bij crematie 26-11-2021

De Vlaamse Regering heeft op 26 november 2021 beslist om tot en met 30 april 2022 te voorzien in een afwijking op het verplichte advies van de tweede geneesheer bij crematie, zoals bepaald in artikel 19, §1, 3°, van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging.

De afwijking is uitsluitend mogelijk:
1° als het overlijden plaatsvindt in het ziekenhuis of in een woonzorgcentrum dat in het Vlaamse Gewest ligt;
2° als het overlijden plaatsvindt buiten het ziekenhuis of buiten een woonzorgcentrum dat in het Vlaamse Gewest ligt en de behandelende geneesheer of de geneesheer die het overlijden vaststelt, bevestigt dat het overlijden te wijten is aan het COVID-19-virus.

Het besluit treedt in werking op de dag die volgt op de bekendmaking ervan in het Belgisch Staatsblad.

Burgerlijke huwelijken 19-11-2021 en 27-11-2021

Het KB van 19 november 2021 en van 27 november 2021 bevestigden de mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke ruimten van openbare gebouwen (balies, wachtzalen, trouwzaal, enz.). Social distancing blijft bij burgerlijke huwelijken aanbevolen, maar niet verplicht.

Bijkomend is het Covid Save Ticket verplicht bij burgerlijke huwelijken met meer dan 50 personen (indien je burgerlijke huwelijken als een publieke bijeenkomst/evenement beschouwt, vallend onder artikel 12, § 2 van het KB van 28 oktober 2021). Er zijn ook andere interpretaties mogelijk: burgerlijke huwelijken als een private bijeenkomst beschouwen in de zin van artikel 12, § 1 van het KB van 28 oktober 2021, waarbij voorlopig geen bijkomend Covid Save Ticket vereist is tot het samenwerkingsakkoord van 14 juli 2021 door Vlaanderen wordt aangepast OF als een aparte activiteit waar art. 12 van het KB van 28 oktober 2021 helemaal niet van toepassing op is.

Mondmaskerplicht overheidsgebouwen 28-10-2021

In de publiek toegankelijke ruimten van openbare gebouwen geldt de mondmaskerplicht (art. 22, § 1, 1e lid, 10° KB 28-10-2021).

Geen verlenging beëdigde geneesheren 16-10-2021

Tot en met 15 oktober 2021 kan er nog worden afgeweken van het verplichte advies van de tweede arts ingeval van crematie:
• als het overlijden plaatsvindt in het ziekenhuis of in een woonzorgcentrum van het Vlaams Gewest;
• als het overlijden plaatsvindt buiten het ziekenhuis of een woonzorgcentrum van het Vlaams Gewest en de behandelende geneesheer of de geneesheer die het overlijden vaststelt, bevestigt dat het overlijden te wijten is aan het coronavirus.

De Vlaamse overheid laat ons weten dat de hoge vaccinatiegraad in Vlaanderen de noodzaak tot het verlengen van de afwijkingsregeling na 15 oktober 2021 wegneemt.

Naar aanleiding van de opmaak van een conceptnota rond een actualisatie van de regelgeving van begraafplaatsen en lijkbezorging die in het najaar aan de Vlaamse Regering zal worden voorgelegd, is er wel reeds met verschillende actoren overleg gepleegd over de zin en onzin van het verplichte advies van de tweede beëdigde geneesheer. Het uitgangspunt voor de Vlaamse overheid is een zo eenvoudig mogelijke procedure, maar met een duidelijke vaststelling van wat de werkelijke doodsoorzaak was.

Richtlijnen begrafenisondernemers en crematoria 01-09-2021

Het Agentschap Binnenlands Bestuur paste de richtlijnen voor de begrafenisondernemers en crematoria verder aan. Meer info: richtlijnen voor begrafenisondernemers en crematoria.

Rijbewijzen 20-08-2021

Met het koninklijk besluit van 21 juli 2021 (BS 20/08/2021) wordt de geldigheid van al de voorlopige rijbewijzen waarvan de geldigheid verstreek na 15 maart 2020 verlengd tot en met 31 december 2021 voor een voorlopig rijbewijs waarvan de geldigheid vervalt tussen 16/3/2020 en 30/09/2021 of tot 31 maart 2022 voor een voorlopig rijbewijs waarvan de geldigheid vervalt tussen 1/10/2021 en 31/12/2021. Een handig overzicht van alle maatregelen, ook inzake de theoretische examens bijvoorbeeld, vind je op de website van GOCA Vlaanderen.

Speciale regeling beëdigd geneesheer bij crematie verlengd tot 15 oktober 2021

Op vrijdag 25 juni 2021 besliste de Vlaamse Regering (Besluit van de Vlaamse Regering van 25/6/2021, BS 1/7/2021) om de afwijking inzake het verplichte tweede advies van de beëdigde geneesheer in geval van crematie te verlengen. De vorige verlenging gold tot 30 juni 2021. Hoewel het aantal coronabesmettingen, ziekenhuisopnames en het sterftecijfer op dit moment dalen, is de coronapandemie nog niet voorbij en blijft de maximale en prioritaire inzet van geneesheren nodig. Daarom wordt de afwijking op het decreet over de begraafplaatsen en de lijkbezorging verlengd van 1 juli 2021 tot 15 oktober 2021. Concreet betekent dit dat bij crematie het verplichte tweede advies van de geneesheer wegvalt als:

  • het overlijden plaatsvindt in het ziekenhuis of in een woonzorgcentrum van het Vlaams Gewest

  • OF het overlijden plaatsvindt buiten het ziekenhuis of een woonzorgcentrum van het Vlaams Gewest en de behandelende geneesheer of de geneesheer die het overlijden vaststelt, bevestigt dat het overlijden te wijten is aan het coronavirus.

De afwijking dat meerdere niet-gecremeerde stoffelijke overschotten gezamenlijk kunnen vervoerd worden vervalt vanaf 1 juli 2021.

Deze afwijkingen zullen van kracht blijven tot en met 15 oktober 2021. Meer info is verschenen in de richtlijnen voor begrafenisondernemers en crematoria, waarin ook ingegaan wordt op de nieuwe regels inzake de capaciteit bij uitvaarten en de regelingen voor koffietafels.

De lijsten van officiële erkende ziekenhuizen en woonzorgcentra vind je op de website van Zorg en Gezondheid:
- woonzorgcentra
- algemene ziekenhuizen
- revalidatieziekenhuizen
- psychiatrische ziekenhuizen.

Vaccinatie van buitenlanders en seizoenarbeiders 26-05-2021

De procedure die bepaalt hoe Belgen die in het buitenland verblijven en buitenlanders die in België verblijven gevaccineerd kunnen worden, is afgewerkt. Die staat op de website van Zorg en Gezondheid (PDF). De vaccinatiecentra en de verschillende steden en gemeenten krijgen nog verdere toelichting.
- Iedereen met een adres in België krijgt een uitnodiging volgens de vaccinatiestrategie.
- Belgen en niet-Belgen die meer dan 3 maanden in België verblijven zonder een officieel adres, kunnen volgens de vaccinatiestrategie ingeboekt worden in een vaccinatiecentrum (geen prioritaire vaccinatie). Dat kan als ze zich aanmelden met een BIS-nummer of een rijksregisternummer. Ze moeten daarvoor het lokaal bestuur van hun verblijfplaats contacteren.
- Belgen met een adres in het buitenland kunnen de FOD Buitenlandse Zaken contacteren. Zij hebben hiervoor de nodige procedures uitgewerkt, te vinden op de website van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken.
- De seizoenarbeiders zijn een specifieke doelgroep binnen de buitenlanders die samen met de brede bevolking wordt gevaccineerd. In bepaalde regio’s zijn er veel seizoenarbeiders te gast. Om alles in goede banen te leiden, zal de populatiemanager ook voor de vaccinatie van de seizoenarbeiders een cruciale rol spelen. Zowel de vaccinatiecentra als de bedrijven worden de volgende dagen grondig geïnformeerd over de te volgen procedure.

Zetes 25-05-2021

Gezien de huidige evolutie van de pandemie zal de frequentie van de leveringen aangepast worden vanaf maandag 31 mei. Vanaf dan zullen de leveringen opnieuw om de twee werkdagen plaatsvinden.

Opheffen maatregelen identiteitskaarten 19-05-2021

Bij omzendbrief van 19 mei 2021 worden de uitzonderlijk en voorlopig versoepelde administratieve maatregelen betreffende de reglementering met betrekking tot het houden van de bevolkingsregisters en de afgifte van elektronische identiteitskaarten van Belgen gedurende de gezondheidscrisis ten gevolge van het CORONAVIRUS - COVID 19 opgeheven vanaf 1 juni 2021.

De FOD Binnenlandse Zaken roept wel op de digitale dienstverlening niet af te bouwen wat attesten en akten betreft. Via de applicatie "Mijn Dossier kan de burger thuis, zonder verplaatsing naar het gemeentebestuur en gratis, elektronische attesten opgemaakt aan de hand van de bevolkingsregisters te verkrijgen. De gemeente kan de web service "Attesten" van "Mijn Dossier" gratis integreren in haar elektronisch loket (zuilen, website). Ook de akten van de burgerlijke stand, opgemaakt vanaf 31 maart 2019, zijn te raadplegen via "Mijn Dossier".

Verdere verlenging termijnen Justitie 31-03-2021

In het Belgisch Staatsblad van 24 december 2020 verscheen de wet van 20 december 2020 houdende diverse tijdelijke en structurele bepalingen inzake Justitie in het kader van de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19. Voor ons werkterrein springt de verlenging van de wettelijke termijnen voor de parketten in dossiers schijnrelaties, frauduleuze erkenningen en nationaliteitsverklaringen in het oog (artikel 53), waarvan de inwerkingtreding op datum publicatie werd bepaald. Indien de termijn start tussen datum inwerkingtreding van de wet en 31 maart 2021 worden er standaard 2 maanden van rechtswege toegevoegd ten behoeve van het parket. Indien de termijn afloopt tussen datum inwerking van de wet en 31 maart 2021 wordt er standaard 1 maand van rechtswege toegevoegd ten behoeve van het parket.

Bij KB van 29 maart 2021 (Belgisch Staatsblad 31 maart 2021) werd de duurtijd van deze maatregelen verlengd tot en met 30 juni 2021 (ook voor de verlenging van de termijnen voor de procureur des Konings om advies uit te brengen in het kader van schijnsituaties en nationaliteitsverwerving). Dit wil zeggen indien de termijn start tussen 24 december 2020 en 30 juni 2021 er standaard 2 maanden van rechtswege wordt toegevoegd. Indien de termijn afloopt tussen 24 december 2020 en 30 juni 2021 wordt er standaard 1 maand van rechtswege toegevoegd ten behoeve van het parket.

Er moet zeker goed opgelet worden bij het opmaken van de akten van nationaliteit: mogelijks is de termijn in een dossier verlengd en kan er niet overgaan worden tot een ambtshalve opmaak.

Gemeentelijke dienstverlening na corona: collega's in het nieuws!

De helft van de Vlaamse gemeenten wil na corona vooral nog op afspraak werken. Dat blijkt uit een rondvraag van Radio 2 en het Centrum voor Lokale Politiek van de Universiteit Gent, naar aanleiding van "1 jaar corona in jouw gemeente". De meeste gemeenten werken nu noodgedwongen op afspraak, om drukte aan de loketten te vermijden maar willen dit ook behouden. Lees het volledige bericht op vrtnws.net.

De verwerking van persoonsgegevens uit de bevolkingsregisters en/of het Rijksregister voor de vaccinatiestrategie

Het Rijksregister publiceerde een brief betreffende de toegang tot gegevens uit de bevolkingsregisters en/of het Rijksregister en de verwerking van dezelfde gegevens als onderdeel van de vaccinatiestrategie "Covid". Minister Verlinden heeft bij Besluit nr. 001/2021 van 27 januari 2021 toegang verleend tot de gegevens van het Rijksregister, maar enkel in hoofde van de federale overheid en de gefedereerde entiteiten die bevoegd zijn voor het beheer van de pandemie. Aldus kunnen momenteel alleen zij (en niet de gemeenten) gegevens van het RN in het kader van de vaccinaties verwerken.

De beslissing voor toegang tot het Rijksregister legt dan ook een effectieve bindende beperking op aan de gemeenten om het bevolkingsregister voor dit doeleinde te raadplegen. Met andere woorden, er werd voorlopig geen toegang tot de registers voorzien voor de gemeenten in het kader van de vaccinatiecampagne. Het is evenwel waarschijnlijk dat de gemeenten op de één of andere manier enige rol toebedeeld krijgen in de vaccinatiecampagne. Van zodra de rol van de gemeenten in dit alles uitgeklaard wordt, zal waar nodig voorgenoemde beslissing dan ook worden aangepast zodat de gemeente ook haar taken kan uitoefenen.

In het geval een gemeente zeer zwaarwichtige redenen heeft om een afwijking te vragen, kan zij deze richten tot de Algemene Directie Instellingen en Bevolking, waarbij de afwijking zal worden geanalyseerd. Er wordt de gemeenten uitdrukkelijk gevraagd om van deze mogelijkheid geen misbruik te maken om uitzonderingen te bekomen die niet epidemiologisch kunnen verantwoord worden.

Voor vragen over deze brief en/of voornoemd besluit kunt u mailen.

DVZ 14-01-2021

De DVZ had op 6 januari 2021 gecommuniceerd dat nieuwe verblijfsaanvragen bij de gemeenten niet meer digitaal konden aanvaard worden. Enkele gemeenten hebben hierop gereageerd: de stand van zaken van de corona-pandemie, in het bijzonder voor personen die uit rode zones komen, is niet van die aard om de persoonlijke ontvangst van de burgers aan de loketten opnieuw te organiseren. DVZ heeft daarop in een nota van 14 januari 2021 bevestigd dat de nieuwe verblijfsaanvragen opnieuw digitaal kunnen aanvaard worden.

DVZ vraagt wel extra aandacht voor identiteitsfraude, andere fraude en aanvragen die vanuit het buitenland zouden zijn ingediend. DVZ vraagt ook de terugkeer naar het persoonlijk indienen van de verblijfsaanvragen door de vreemdelingen aan het loket voor te bereiden. VLAVABBS en de VVSG vroegen afgelopen zomer reeds om de elektronisch werkwijze via online aanvragen en afleveren van documenten – mits de nodige garanties inzake veiligheid en efficiëntie – te behouden.